वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ७५ · ६५ श्लोकाःSarga 75 · 65 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ७५ · १ ॥
दीर्घकालात्समुत्थाय सम्ज्ञाम् लब्ध्वा वीर्यवान् । नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्याम् दीनामुद्वीक्ष्य मातरम् ॥

dīrghakālātsamutthāya samjñām labdhvā ca vīryavān ।
netrābhyāmaśrupūrṇābhyām dīnāmudvīkṣya mātaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २ ॥
सोऽमात्यमध्येभरतो जननीमभ्यकुत्सयत् । राज्यम् कामये जातु मन्त्रये नापि मातरम् ॥

so'mātyamadhyebharato jananīmabhyakutsayat ।
rājyam na kāmaye jātu mantraye nāpi mātaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३ ॥
अभिषेकम् जानामि यो.भूद्रज्Jना समीक्षितः । विप्रकृष्टे ह्यहम् देशे शत्रुघ्न सहितोऽवसम् ॥

abhiṣekam na jānāmi yo.bhūdrajJnā samīkṣitaḥ ।
viprakṛṣṭe hyaham deśe śatrughna sahito'vasam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४ ॥
वनवासम् जानामि रामस्यहम् महात्मनः । विवासनम् वा सौमित्रेः सीतायाश्च यथाभवत् ॥

vanavāsam na jānāmi rāmasyaham mahātmanaḥ ।
vivāsanam vā saumitreḥ sītāyāśca yathābhavat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५ ॥
तथैव क्रोशतः तस्य भरतस्य महात्मनः । कौसल्या शब्दम् आज्ञाय सुमित्राम् इदम् अब्रवीत् ॥

tathaiva krośataḥ tasya bharatasya mahātmanaḥ ।
kausalyā śabdam ājñāya sumitrām idam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६ ॥
आगतः क्रूर कार्यायाः कैकेय्या भरतः सुतः । तम् अहम् द्रष्टुम् इच्चामि भरतम् दीर्घ दर्शिनम् ॥

āgataḥ krūra kāryāyāḥ kaikeyyā bharataḥ sutaḥ ।
tam aham draṣṭum iccāmi bharatam dīrgha darśinam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ७ ॥
एवम् उक्त्वा सुमित्राम् सा विवर्णा मलिन अम्बरा । प्रतस्थे भरतः यत्र वेपमाना विचेतना ॥

evam uktvā sumitrām sā vivarṇā malina ambarā ।
pratasthe bharataḥ yatra vepamānā vicetanā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ८ ॥
तु राम अनुजः अपि शत्रुघ्न सहितः तदा । प्रतस्थे भरतः यत्र कौसल्याया निवेशनम् ॥

sa tu rāma anujaḥ ca api śatrughna sahitaḥ tadā ।
pratasthe bharataḥ yatra kausalyāyā niveśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ९ ॥
ततः शत्रुघ्न भरतौ कौसल्याम् प्रेक्ष्य दुह्खितौ । पर्यष्वजेताम् दुह्ख आर्ताम् पतिताम् नष्ट चेतनाम् ॥

tataḥ śatrughna bharatau kausalyām prekṣya duhkhitau ।
paryaṣvajetām duhkha ārtām patitām naṣṭa cetanām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १० ॥
रुदन्तौ रुदतीम् दुःखात्समेत्यार्याम् मनस्स्विनीम् । भरतम् प्रत्युवाच इदम् कौसल्या भृश दुह्खिता ॥

rudantau rudatīm duḥkhātsametyāryām manassvinīm ।
bharatam pratyuvāca idam kausalyā bhṛśa duhkhitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ११ ॥
इदम् ते राज्य कामस्य राज्यम् प्राप्तम् अकण्टकम् । सम्प्राप्तम् बत कैकेय्या शीघ्रम् क्रूरेण कर्मणा ॥

idam te rājya kāmasya rājyam prāptam akaṇṭakam ।
samprāptam bata kaikeyyā śīghram krūreṇa karmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १२ ॥
प्रस्थाप्य चीर वसनम् पुत्रम् मे वन वासिनम् । कैकेयी कम् गुणम् तत्र पश्यति क्रूर दर्शिनी ॥

prasthāpya cīra vasanam putram me vana vāsinam ।
kaikeyī kam guṇam tatra paśyati krūra darśinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १३ ॥
क्षिप्रम् माम् अपि कैकेयी प्रस्थापयितुम् अर्हति । हिरण्य नाभो यत्र आस्ते सुतः मे सुमहा यशाः ॥

kṣipram mām api kaikeyī prasthāpayitum arhati ।
hiraṇya nābho yatra āste sutaḥ me sumahā yaśāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १४ ॥
अथवा स्वयम् एव अहम् सुमित्र अनुचरा सुखम् । अग्नि होत्रम् पुरः कृत्य प्रस्थास्ये यत्र राघवः ॥

athavā svayam eva aham sumitra anucarā sukham ।
agni hotram puraḥ kṛtya prasthāsye yatra rāghavaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १५ ॥
कामम् वा स्वयम् एव अद्य तत्र माम् नेतुम् अर्हसि । यत्र असौ पुरुष व्याघ्रः तप्यते मे तपः सुतः ॥

kāmam vā svayam eva adya tatra mām netum arhasi ।
yatra asau puruṣa vyāghraḥ tapyate me tapaḥ sutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १६ ॥
इदम् हि तव विस्तीर्णम् धन धान्य समाचितम् । हस्ति अश्व रथ सम्पूर्णम् राज्यम् निर्यातितम् तया ॥

idam hi tava vistīrṇam dhana dhānya samācitam ।
hasti aśva ratha sampūrṇam rājyam niryātitam tayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १७ ॥
इत्यादिबहुभिर्वाक्यैः क्रूरैः सम्भर्स्तितोऽनघः । विव्यथे भरतस्तीव्रम् व्रणे तुद्येव सूचिना ॥

ityādibahubhirvākyaiḥ krūraiḥ sambharstito'naghaḥ ।
vivyathe bharatastīvram vraṇe tudyeva sūcinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १८ ॥
पपात चरणौ तस्यास्तदा सम्भ्रान्तचेतनः । विलप्य बहुधाऽसम्ज्ञो लब्धसम्ज्ञ्स्ततः स्थितः ॥

papāta caraṇau tasyāstadā sambhrāntacetanaḥ ।
vilapya bahudhā'samjño labdhasamjñstataḥ sthitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · १९ ॥
एवम् विलपमानाम् ताम् भरतः प्रान्जलिस् तदा । कौसल्याम् प्रत्युवाच इदम् शोकैः बहुभिर् आवृताम् ॥

evam vilapamānām tām bharataḥ prānjalis tadā ।
kausalyām pratyuvāca idam śokaiḥ bahubhir āvṛtām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २० ॥
आर्ये कस्मात् अजानन्तम् गर्हसे माम् अकिल्बिषम् । विपुलाम् मम प्रीतिम् स्थिराम् जानासि राघवे ॥

ārye kasmāt ajānantam garhase mām akilbiṣam ।
vipulām ca mama prītim sthirām jānāsi rāghave ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २१ ॥
कृता शास्त्र अनुगा बुद्धिर् मा भूत् तस्य कदाचन । सत्य सम्धः सताम् श्रेष्ठो यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

kṛtā śāstra anugā buddhir mā bhūt tasya kadācana ।
satya samdhaḥ satām śreṣṭho yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २२ ॥
प्रैष्यम् पापीयसाम् यातु सूर्यम् प्रति मेहतु । हन्तु पादेन गाम् सुप्ताम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

praiṣyam pāpīyasām yātu sūryam ca prati mehatu ।
hantu pādena gām suptām yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २३ ॥
कारयित्वा महत् कर्म भर्ता भृत्यम् अनर्थकम् । अधर्मः यो अस्य सो अस्याः तु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

kārayitvā mahat karma bhartā bhṛtyam anarthakam ।
adharmaḥ yo asya so asyāḥ tu yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २४ ॥
परिपालयमानस्य राज्ञो भूतानि पुत्रवत् । ततः तु द्रुह्यताम् पापम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

paripālayamānasya rājño bhūtāni putravat ।
tataḥ tu druhyatām pāpam yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २५ ॥
बलि षड् भागम् उद्धृत्य नृपस्य अरक्षतः प्रजाः । अधर्मः यो अस्य सो अस्य अस्तु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

bali ṣaḍ bhāgam uddhṛtya nṛpasya arakṣataḥ prajāḥ ।
adharmaḥ yo asya so asya astu yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २६ ॥
सम्श्रुत्य तपस्विभ्यः सत्रे वै यज्ञ दक्षिणाम् । ताम् विप्रलपताम् पापम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

samśrutya ca tapasvibhyaḥ satre vai yajña dakṣiṇām ।
tām vipralapatām pāpam yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २७ ॥
हस्ति अश्व रथ सम्बाधे युद्धे शस्त्र समाकुले । मा स्म कार्षीत् सताम् धर्मम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

hasti aśva ratha sambādhe yuddhe śastra samākule ।
mā sma kārṣīt satām dharmam yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २८ ॥
उपदिष्टम् सुसूक्ष्म अर्थम् शास्त्रम् यत्नेन धीमता । नाशयतु दुष्ट आत्मा यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

upadiṣṭam susūkṣma artham śāstram yatnena dhīmatā ।
sa nāśayatu duṣṭa ātmā yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · २९ ॥
मा तम् प्यूढबाह्वम्सम् चन्द्रार्कसम्तेजनम् । द्राक्षीद्राज्यस्थमासीनम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

mā ca tam pyūḍhabāhvamsam candrārkasamtejanam ।
drākṣīdrājyasthamāsīnam yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३० ॥
पायसम् कृसरम् चागम् वृथा सो अश्नातु निर्घृणः । गुरूमः अपि अवजानातु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

pāyasam kṛsaram cāgam vṛthā so aśnātu nirghṛṇaḥ ।
gurūmaḥ ca api avajānātu yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३१ ॥
गाश्च स्पृशतु पादेन गुरून् परिवदेत्स्वयम् । मित्रे द्रुह्येत सोऽत्यन्तम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

gāśca spṛśatu pādena gurūn parivadetsvayam ।
mitre druhyeta so'tyantam yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३२ ॥
विश्वासात्कथितम् किम्चित्परिवादम् मिथः क्वचित् । विवृणोतु दुष्टात्मा यस्यार्योओऽनुमते गतः ॥

viśvāsātkathitam kimcitparivādam mithaḥ kvacit ।
vivṛṇotu sa duṣṭātmā yasyāryoo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३३ ॥
अकर्ता ह्यकृतज्ञश्च त्यक्तात्मा निरपत्रपः । लोके भवतु विद्वेष्यो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

akartā hyakṛtajñaśca tyaktātmā nirapatrapaḥ ।
loke bhavatu vidveṣyo yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३४ ॥
पुत्रैः दारैः भृत्यैः स्व गृहे परिवारितः । एको मृष्टम् अश्नातु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

putraiḥ dāraiḥ ca bhṛtyaiḥ ca sva gṛhe parivāritaḥ ।
sa eko mṛṣṭam aśnātu yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३५ ॥
अप्राप्य सदृशान् दाराननपत्यः प्रमीयताम् । अनवाप्य क्रियाम् धर्म्याम् यश्यार्योऽनुमते गतः ॥

aprāpya sadṛśān dārānanapatyaḥ pramīyatām ।
anavāpya kriyām dharmyām yaśyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३६ ॥
मात्मनः सम्ततिम् द्राक्षीत्स्वेषु दारेषु दुःखितः । आयुः समग्रमप्राप्य यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

mātmanaḥ samtatim drākṣītsveṣu dāreṣu duḥkhitaḥ ।
āyuḥ samagramaprāpya yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३७ ॥
राज स्त्री बाल वृद्धानाम् वधे यत् पापम् उच्यते । भृत्य त्यागे यत् पापम् तत् पापम् प्रतिपद्यताम् ॥

rāja strī bāla vṛddhānām vadhe yat pāpam ucyate ।
bhṛtya tyāge ca yat pāpam tat pāpam pratipadyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३८ ॥
लाक्षया मधुमाम्सेन लोहेन विषेण च । सदैव बिभृयाद्भृत्यान् यस्यार्योऽसुमते गतः ॥

lākṣayā madhumāmsena lohena ca viṣeṇa ca ।
sadaiva bibhṛyādbhṛtyān yasyāryo'sumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ३९ ॥
सम्ग्रामे समुपोढे शत्रुपक्ष्भयम्करे । पलायामानो वध्येत यस्यार्योऽनुमे गतः ॥

samgrāme samupoḍhe sa śatrupakṣbhayamkare ।
palāyāmāno vadhyeta yasyāryo'nume gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४० ॥
कपालपाणिः पृथिवीमटताम् चीरसम्वृतः । भिक्समाणो यथोन्मत्तो यस्यार्योऽनुमते गतह् ॥

kapālapāṇiḥ pṛthivīmaṭatām cīrasamvṛtaḥ ।
bhiksamāṇo yathonmatto yasyāryo'numate gatah ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४१ ॥
पाने प्रसक्तो भवतु स्त्रीष्वक्षेषु नित्यशः । काम्क्रोधाभिभूतस्तु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

pāne prasakto bhavatu strīṣvakṣeṣu ca nityaśaḥ ।
kāmkrodhābhibhūtastu yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४२ ॥
यस्य धर्मे मनो भूयादधर्मम् निषेवताम् । अपात्रवर्षी भवतु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

yasya dharme mano bhūyādadharmam sa niṣevatām ।
apātravarṣī bhavatu yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४३ ॥
सम्चितान्यस्य वित्तानि विविधानि सहस्रशः । दस्युभिर्विप्रलुप्यन्ताम् यश्यार्योऽनुमते गतः ॥

samcitānyasya vittāni vividhāni sahasraśaḥ ।
dasyubhirvipralupyantām yaśyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४४ ॥
उभे सम्ध्ये शयानस्य यत् पापम् परिकल्प्यते । तच् पापम् भवेत् तस्य यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

ubhe samdhye śayānasya yat pāpam parikalpyate ।
tac ca pāpam bhavet tasya yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४५ ॥
यद् अग्नि दायके पापम् यत् पापम् गुरु तल्पगे । मित्र द्रोहे यत् पापम् तत् पापम् प्रतिपद्यताम् ॥

yad agni dāyake pāpam yat pāpam guru talpage ।
mitra drohe ca yat pāpam tat pāpam pratipadyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४६ ॥
देवतानाम् पितृऋणाम् माता पित्रोस् तथैव च । मा स्म कार्षीत् शुश्रूषाम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

devatānām pitṛṛṇām ca mātā pitros tathaiva ca ।
mā sma kārṣīt sa śuśrūṣām yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४७ ॥
सताम् लोकात् सताम् कीर्त्याः सज् जुष्टात् कर्मणः तथा । भ्रश्यतु क्षिप्रम् अद्य एव यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥

satām lokāt satām kīrtyāḥ saj juṣṭāt karmaṇaḥ tathā ।
bhraśyatu kṣipram adya eva yasya āryo anumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४८ ॥
अपास्य मातृशुश्रूषामनर्थे सोऽवतिष्ठताम् । दीर्घबाहुर्महावक्षा यस्यार्योऽसुमते गतः ॥

apāsya mātṛśuśrūṣāmanarthe so'vatiṣṭhatām ।
dīrghabāhurmahāvakṣā yasyāryo'sumate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ४९ ॥
बहुपुत्रो दरिद्रश्च ज्वररोगसमन्वितः । भूयात्सततक्लेशी यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

bahuputro daridraśca jvararogasamanvitaḥ ।
sa bhūyātsatatakleśī yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५० ॥
आशामाशम् समानानाम् दीनानामूर्ध्वचक्षुषाम् । आर्थिनाम् वितथाम् कुर्याद्यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

āśāmāśam samānānām dīnānāmūrdhvacakṣuṣām ।
ārthinām vitathām kuryādyasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५१ ॥
मायया रमताम् नित्यम् परुषः पिशुनोऽशुचिः । राज्Jनो भीत स्त्वधर्मात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

māyayā ramatām nityam paruṣaḥ piśuno'śuciḥ ।
rājJno bhīta stvadharmātmā yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५२ ॥
ऋतुस्नाताम् सतीम् भार्यामृतुकालानुरोधिनीम् । अतिवर्तेत दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

ṛtusnātām satīm bhāryāmṛtukālānurodhinīm ।
ativarteta duṣṭātmā yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५३ ॥
धर्मदारान् परित्यज्य परदारान्नि षेवताम् । त्यक्तधर्मरतिर्मूढो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

dharmadārān parityajya paradārānni ṣevatām ।
tyaktadharmaratirmūḍho yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५४ ॥
विप्रलु प्तप्रजातस्य दुष्कृतम् ब्राह्मणस्य यत् । तदेव प्रतिपद्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

vipralu ptaprajātasya duṣkṛtam brāhmaṇasya yat ।
tadeva pratipadyeta yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५५ ॥
पानीयदूषके पापम् तथैव विषदायके । यत्तदेकः लभताम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

pānīyadūṣake pāpam tathaiva viṣadāyake ।
yattadekaḥ sa labhatām yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५६ ॥
ब्राह्मणायोद्यताम् पूजाम् विहन्तु कलुषेन्द्रियः । बालवत्साम् गाम् दोग्दु यस्यर्योऽनुमते गतः ॥

brāhmaṇāyodyatām pūjām vihantu kaluṣendriyaḥ ।
bālavatsām ca gām dogdu yasyaryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५७ ॥
तृष्णार्तम् सति पानीये विप्रलम्भेन योजयेत् । लभेत तस्य यत्पापम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

tṛṣṇārtam sati pānīye vipralambhena yojayet ।
labheta tasya yatpāpam yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५८ ॥
भक्त्या विवदमानेषु मार्गमाश्रित्य पश्यतः । तस्य पापेन युज्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥

bhaktyā vivadamāneṣu mārgamāśritya paśyataḥ ।
tasya pāpena yujyeta yasyāryo'numate gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ५९ ॥
विहीनाम् पति पुत्राभ्याम् कौसल्याम् पार्थिव आत्मजः । एवम् आश्वसयन्न् एव दुह्ख आर्तः निपपात ह ॥

vihīnām pati putrābhyām kausalyām pārthiva ātmajaḥ ।
evam āśvasayann eva duhkha ārtaḥ nipapāta ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६० ॥
तथा तु शपथैः कष्टैः शपमानम् अचेतनम् । भरतम् शोक सम्तप्तम् कौसल्या वाक्यम् अब्रवीत् ॥

tathā tu śapathaiḥ kaṣṭaiḥ śapamānam acetanam ।
bharatam śoka samtaptam kausalyā vākyam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६१ ॥
मम दुह्खम् इदम् पुत्र भूयः समुपजायते । शपथैः शपमानो हि प्राणान् उपरुणत्सि मे ॥

mama duhkham idam putra bhūyaḥ samupajāyate ।
śapathaiḥ śapamāno hi prāṇān uparuṇatsi me ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६२ ॥
दिष्ट्या चलितः धर्मात् आत्मा ते सह लक्ष्मणः । वत्स सत्य प्रतिज्ञो मे सताम् लोकान् अवाप्स्यसि ॥

diṣṭyā na calitaḥ dharmāt ātmā te saha lakṣmaṇaḥ ।
vatsa satya pratijño me satām lokān avāpsyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६३ ॥
इत्युक्त्वा चाङ्कमानीय भरतम् भ्रातृवत्सलम् । परिष्वज्य महाबाहुम् रुरोद भृशदुःखिता ॥

ityuktvā cāṅkamānīya bharatam bhrātṛvatsalam ।
pariṣvajya mahābāhum ruroda bhṛśaduḥkhitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६४ ॥
एवम् विलपमानस्य दुह्ख आर्तस्य महात्मनः । मोहाच् शोक सम्रोधात् बभूव लुलितम् मनः ॥

evam vilapamānasya duhkha ārtasya mahātmanaḥ ।
mohāc ca śoka samrodhāt babhūva lulitam manaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७५ · ६५ ॥
लालप्यमानस्य विचेतनस्य । प्रनष्ट बुद्धेः पतितस्य भूमौ । मुहुर् मुहुर् निह्श्वसतः दीर्घम् । सा तस्य शोकेन जगाम रात्रिः ॥

lālapyamānasya vicetanasya ।
pranaṣṭa buddheḥ patitasya bhūmau ।
muhur muhur nihśvasataḥ ca dīrgham ।
sā tasya śokena jagāma rātriḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.