वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ७० · ३० श्लोकाःSarga 70 · 30 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ७० · १ ॥
भरते ब्रुवति स्वप्नम् दूताः ते क्लान्त वाहनाः । प्रविश्य असह्य परिखम् रम्यम् राज गृहम् पुरम् ॥

bharate bruvati svapnam dūtāḥ te klānta vāhanāḥ ।
praviśya asahya parikham ramyam rāja gṛham puram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २ ॥
समागम्य तु राज्ञा राज पुत्रेण अर्चिताः । राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तम् ऊचुर् भरतम् वचः ॥

samāgamya tu rājñā ca rāja putreṇa ca arcitāḥ ।
rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tam ūcur bharatam vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ३ ॥
पुरोहितः त्वा कुशलम् प्राह सर्वे मन्त्रिणः । त्वरमाणः निर्याहि कृत्यम् आत्ययिकम् त्वया ॥

purohitaḥ tvā kuśalam prāha sarve ca mantriṇaḥ ।
tvaramāṇaḥ ca niryāhi kṛtyam ātyayikam tvayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ४ ॥
इमानि महार्हाणि वस्त्राण्Yआभरणानि च । प्रतिगृह्य विशालाक्ष मातुलस्य दापय ॥

imāni ca mahārhāṇi vastrāṇYābharaṇāni ca ।
pratigṛhya viśālākṣa mātulasya ca dāpaya ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ५ ॥
अत्र विम्शति कोट्यः तु नृपतेर् मातुलस्य ते । दश कोट्यः तु सम्पूर्णाः तथैव नृप आत्मज ॥

atra vimśati koṭyaḥ tu nṛpater mātulasya te ।
daśa koṭyaḥ tu sampūrṇāḥ tathaiva ca nṛpa ātmaja ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ६ ॥
प्रतिगृह्य तत् सर्वम् स्वनुरक्तः सुहृज् जने । दूतान् उवाच भरतः कामैः सम्प्रतिपूज्य तान् ॥

pratigṛhya ca tat sarvam svanuraktaḥ suhṛj jane ।
dūtān uvāca bharataḥ kāmaiḥ sampratipūjya tān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ७ ॥
कच्चित् सुकुशली राजा पिता दशरथो मम । कच्चिच् अरागता रामे लक्ष्मणे वा महात्मनि ॥

kaccit sukuśalī rājā pitā daśaratho mama ।
kaccic ca arāgatā rāme lakṣmaṇe vā mahātmani ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ८ ॥
आर्या धर्म निरता धर्मज्ञा धर्म दर्शिनी । अरोगा अपि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥

āryā ca dharma niratā dharmajñā dharma darśinī ।
arogā ca api kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ९ ॥
कच्चित् सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या । शत्रुघ्नस्य वीरस्य सारोगा अपि मध्यमा ॥

kaccit sumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā ।
śatrughnasya ca vīrasya sārogā ca api madhyamā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १० ॥
आत्म कामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञ मानिनी । अरोगा अपि कैकेयी माता मे किम् उवाच ह ॥

ātma kāmā sadā caṇḍī krodhanā prājña māninī ।
arogā ca api kaikeyī mātā me kim uvāca ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ११ ॥
एवम् उक्ताः तु ते दूता भरतेन महात्मना । ऊचुः सम्प्रश्रितम् वाक्यम् इदम् तम् भरतम् तदा ॥

evam uktāḥ tu te dūtā bharatena mahātmanā ।
ūcuḥ sampraśritam vākyam idam tam bharatam tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १२ ॥
कुशलाः ते नर व्याघ्र येषाम् कुशलम् इच्चसि । श्रीश्च त्वाम् वृणुते पद्मा युज्यताम् चापि ते रकः ॥

kuśalāḥ te nara vyāghra yeṣām kuśalam iccasi ।
śrīśca tvām vṛṇute padmā yujyatām cāpi te rakaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १३ ॥
भरतः अपि तान् दूतान् एवम् उक्तः अभ्यभाषत । आपृच्चे अहम् महा राजम् दूताः सम्त्वरयन्ति माम् ॥

bharataḥ ca api tān dūtān evam uktaḥ abhyabhāṣata ।
āpṛcce aham mahā rājam dūtāḥ samtvarayanti mām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १४ ॥
एवम् उक्त्वा तु तान् दूतान् भरतः पार्थिव आत्मजः । दूतैः सम्चोदितः वाक्यम् मातामहम् उवाच ह ॥

evam uktvā tu tān dūtān bharataḥ pārthiva ātmajaḥ ।
dūtaiḥ samcoditaḥ vākyam mātāmaham uvāca ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १५ ॥
राजन् पितुर् गमिष्यामि सकाशम् दूत चोदितः । पुनर् अपि अहम् एष्यामि यदा मे त्वम् स्मरिष्यसि ॥

rājan pitur gamiṣyāmi sakāśam dūta coditaḥ ।
punar api aham eṣyāmi yadā me tvam smariṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १६ ॥
भरतेन एवम् उक्तः तु नृपो मातामहः तदा । तम् उवाच शुभम् वाक्यम् शिरस्य् आघ्राय राघवम् ॥

bharatena evam uktaḥ tu nṛpo mātāmahaḥ tadā ।
tam uvāca śubham vākyam śirasy āghrāya rāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १७ ॥
गच्च तात अनुजाने त्वाम् कैकेयी सुप्रजाः त्वया । मातरम् कुशलम् ब्रूयाः पितरम् परम् तप ॥

gacca tāta anujāne tvām kaikeyī suprajāḥ tvayā ।
mātaram kuśalam brūyāḥ pitaram ca param tapa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १८ ॥
पुरोहितम् कुशलम् ये अन्ये द्विज सत्तमाः । तौ तात महा इष्वासौ भ्रातरु राम लक्ष्मणौ ॥

purohitam ca kuśalam ye ca anye dvija sattamāḥ ।
tau ca tāta mahā iṣvāsau bhrātaru rāma lakṣmaṇau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · १९ ॥
तस्मै हस्ति उत्तमामः चित्रान् कम्बलान् अजिनानि च । अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनम् ददौ ॥

tasmai hasti uttamāmaḥ citrān kambalān ajināni ca ।
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanam dadau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २० ॥
रुक्म निष्क सहस्रे द्वे षोडश अश्व शतानि च । सत्कृत्य कैकेयी पुत्रम् केकयो धनम् आदिशत् ॥

rukma niṣka sahasre dve ṣoḍaśa aśva śatāni ca ।
satkṛtya kaikeyī putram kekayo dhanam ādiśat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २१ ॥
तथा अमात्यान् अभिप्रेतान् विश्वास्यामः गुण अन्वितान् । ददाव् अश्व पतिः शीघ्रम् भरताय अनुयायिनः ॥

tathā amātyān abhipretān viśvāsyāmaḥ ca guṇa anvitān ।
dadāv aśva patiḥ śīghram bharatāya anuyāyinaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २२ ॥
ऐरावतान् ऐन्द्र शिरान् नागान् वै प्रिय दर्शनान् । खरान् शीघ्रान् सुसम्युक्तान् मातुलो अस्मै धनम् ददौ ॥

airāvatān aindra śirān nāgān vai priya darśanān ।
kharān śīghrān susamyuktān mātulo asmai dhanam dadau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २३ ॥
अन्तः पुरे अतिसम्वृद्धान् व्याघ्र वीर्य बल अन्वितान् । दम्ष्ट्र आयुधान् महा कायान् शुनः उपायनम् ददौ ॥

antaḥ pure atisamvṛddhān vyāghra vīrya bala anvitān ।
damṣṭra āyudhān mahā kāyān śunaḥ ca upāyanam dadau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २४ ॥
मातामहम् आपृच्च्य मातुलम् युधा जितम् । रथम् आरुह्य भरतः शत्रुघ्न सहितः ययौ ॥

sa mātāmaham āpṛccya mātulam ca yudhā jitam ।
ratham āruhya bharataḥ śatrughna sahitaḥ yayau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २५ ॥
बभूव ह्यस्य हृदते चिन्ता सुमहती तदा । त्वरया चापि दूतानाम् स्वप्नस्यापि दर्शनात् ॥

babhūva hyasya hṛdate cintā sumahatī tadā ।
tvarayā cāpi dūtānām svapnasyāpi ca darśanāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २६ ॥
स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागश्वसम्वृतम् । प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान् राजमार्गमनुत्तमम् ॥

sa svaveśmābhyatikramya naranāgaśvasamvṛtam ।
prapede sumahacchrīmān rājamārgamanuttamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २७ ॥
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तः पुरमुदारधीः । ततस्तद्भरतः श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥

abhyatītya tato'paśyadantaḥ puramudāradhīḥ ।
tatastadbharataḥ śrīmānāviveśānivāritaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २८ ॥
माता महमापृच्च्य मातुलम् युधाजितम् । रथमारुह्य भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥

sa mātā mahamāpṛccya mātulam ca yudhājitam ।
rathamāruhya bharataḥ śatrughnasahito yayau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · २९ ॥
रथान् मण्डल चक्रामः योजयित्वा परः शतम् । उष्ट्र गो अश्व खरैः भृत्या भरतम् यान्तम् अन्वयुः ॥

rathān maṇḍala cakrāmaḥ ca yojayitvā paraḥ śatam ।
uṣṭra go aśva kharaiḥ bhṛtyā bharatam yāntam anvayuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ७० · ३० ॥
बलेन गुप्तः भरतः महात्मा । सह आर्यकस्य आत्म समैः अमात्यैः । आदाय शत्रुघ्नम् अपेत शत्रुर् । गृहात् ययौ सिद्धैव इन्द्र लोकात् ॥

balena guptaḥ bharataḥ mahātmā ।
saha āryakasya ātma samaiḥ amātyaiḥ ।
ādāya śatrughnam apeta śatrur ।
gṛhāt yayau siddhaiva indra lokāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.