वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ६५ · २९ श्लोकाःSarga 65 · 29 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ६५ · १ ॥
अथ रात्र्याम् व्यतीतायाम् प्रातर् एव अपरे अहनि । वन्दिनः पर्युपातिष्ठम्स् तत् पार्थिव निवेशनम् ॥

atha rātryām vyatītāyām prātar eva apare ahani ।
vandinaḥ paryupātiṣṭhams tat pārthiva niveśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २ ॥
सूताः परमसम्स्काराः मङ्गLआश्चोओत्तमश्रुताः । गायकाः स्तुतिशीलाश्च निगदन्तः पृथक् पृथक् ॥

sūtāḥ paramasamskārāḥ maṅgaLāścoottamaśrutāḥ ।
gāyakāḥ stutiśīlāśca nigadantaḥ pṛthak pṛthak ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ३ ॥
राजानम् स्तुताम् तेषामुदात्ताभिहिताशिषाम् । प्रासादाभोगविस्तीर्णः स्तुतिशब्दो ह्यवर्तत ॥

rājānam stutām teṣāmudāttābhihitāśiṣām ।
prāsādābhogavistīrṇaḥ stutiśabdo hyavartata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ४ ॥
ततस्तु स्तुवताम् तेषाम् सूतानाम् पाणिवादकाः । अवदानान्युदाहृत्य पाणिवादा नवादयन् ॥

tatastu stuvatām teṣām sūtānām pāṇivādakāḥ ।
avadānānyudāhṛtya pāṇivādā navādayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ५ ॥
तेन शब्देन विहगाः प्रतिबुद्धा विसस्वनुः । शाखास्थाः पञ्जरस्थाश्च ये राजकुलगोचराः ॥

tena śabdena vihagāḥ pratibuddhā visasvanuḥ ।
śākhāsthāḥ pañjarasthāśca ye rājakulagocarāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ६ ॥
व्याहृताः पुण्य्शब्दाश्च वीणानाम् चापि निस्स्वनाः । आशीर्गेयम् गाथानाम् पूरयामास वेश्म तत ॥

vyāhṛtāḥ puṇyśabdāśca vīṇānām cāpi nissvanāḥ ।
āśīrgeyam ca gāthānām pūrayāmāsa veśma tata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ७ ॥
ततः शुचि समाचाराः पर्युपस्थान कोविदः । स्त्री वर्ष वर भूयिष्ठाउपतस्थुर् यथा पुरम् ॥

tataḥ śuci samācārāḥ paryupasthāna kovidaḥ ।
strī varṣa vara bhūyiṣṭhāupatasthur yathā puram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ८ ॥
हरि चन्दन सम्पृक्तम् उदकम् कान्चनैः घटैः । आनिन्युः स्नान शिक्षा आज्ञा यथा कालम् यथा विधि ॥

hari candana sampṛktam udakam kāncanaiḥ ghaṭaiḥ ।
āninyuḥ snāna śikṣā ājñā yathā kālam yathā vidhi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ९ ॥
मन्गल आलम्भनीयानि प्राशनीयान् उपस्करान् । उपनिन्युस् तथा अपि अन्याः कुमारी बहुलाः स्त्रियः ॥

mangala ālambhanīyāni prāśanīyān upaskarān ।
upaninyus tathā api anyāḥ kumārī bahulāḥ striyaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १० ॥
सर्वलक्षणसम्पन्नम् सर्वम् विधिवदर्चितम् । सर्वम् सुगुणलक्स्मीवत्तद्भभूवाभिहारिकम् ॥

sarvalakṣaṇasampannam sarvam vidhivadarcitam ।
sarvam suguṇalaksmīvattadbhabhūvābhihārikam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · ११ ॥
ततः सूर्योदयम् यावत्सर्वम् परिसमुत्सुकम् । तस्थावनुपसम्प्राप्तम् किम् स्विदित्युपश् ॥

tataḥ sūryodayam yāvatsarvam parisamutsukam ।
tasthāvanupasamprāptam kim svidityupaś ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १२ ॥
अथ याः कोसल इन्द्रस्य शयनम् प्रत्यनन्तराः । ताः स्त्रियः तु समागम्य भर्तारम् प्रत्यबोधयन् ॥

atha yāḥ kosala indrasya śayanam pratyanantarāḥ ।
tāḥ striyaḥ tu samāgamya bhartāram pratyabodhayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १३ ॥
तथाप्युचितवृत्तास्ता विनयेन नयेन च । ह्यस्य शयनम् स्पृष्ट्वा किम् चिदप्युपलेभिरे ॥

tathāpyucitavṛttāstā vinayena nayena ca ।
na hyasya śayanam spṛṣṭvā kim cidapyupalebhire ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १४ ॥
ताः स्त्रीयः स्वप्नशीलज्ञास्चेष्टासम्चलनादिषु । ता वेपथु परीताः राज्ञः प्राणेषु शन्किताः ॥

tāḥ strīyaḥ svapnaśīlajñāsceṣṭāsamcalanādiṣu ।
tā vepathu parītāḥ ca rājñaḥ prāṇeṣu śankitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १५ ॥
प्रतिस्रोतः तृण अग्राणाम् सदृशम् सम्चकम्पिरे । अथ सम्वेपमनानाम् स्त्रीणाम् दृष्ट्वा पार्थिवम् ॥

pratisrotaḥ tṛṇa agrāṇām sadṛśam samcakampire ।
atha samvepamanānām strīṇām dṛṣṭvā ca pārthivam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १६ ॥
यत् तत् आशन्कितम् पापम् तस्य जज्ञे विनिश्चयः । कौसल्या सुमित्रा पुत्रशोकपराजिते ॥

yat tat āśankitam pāpam tasya jajñe viniścayaḥ ।
kausalyā ca sumitrā ca putraśokaparājite ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १७ ॥
प्रसुप्ते प्रबुध्येते यथा कालसमन्विते । निष्प्रभा विवर्णा सन्ना शोकेन सन्नता ॥

prasupte na prabudhyete yathā kālasamanvite ।
niṣprabhā ca vivarṇā ca sannā śokena sannatā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १८ ॥
व्यराजत कौसल्या तारेव तिमिरावृता । कौसल्यानन्तरम् राज्ञः सुमित्रा तदन्तनरम् ॥

na vyarājata kausalyā tāreva timirāvṛtā ।
kausalyānantaram rājñaḥ sumitrā tadantanaram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · १९ ॥
स्म विभ्राजते देवी शोकाश्रुलुलितानना । ते दृष्ट्वा तथा सुप्ते शुभे देव्यौ तम् नृपम् ॥

na sma vibhrājate devī śokāśrululitānanā ।
te ca dṛṣṭvā tathā supte śubhe devyau ca tam nṛpam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २० ॥
सुप्तमे वोद्गतप्राणमन्तः पुरमन्यत । ततः प्रचुक्रुशुर् दीनाः सस्वरम् ता वर अन्गनाः ॥

suptame vodgataprāṇamantaḥ puramanyata ।
tataḥ pracukruśur dīnāḥ sasvaram tā vara anganāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २१ ॥
करेणवैव अरण्ये स्थान प्रच्युत यूथपाः । तासाम् आक्रन्द शब्देन सहसा उद्गत चेतने ॥

kareṇavaiva araṇye sthāna pracyuta yūthapāḥ ।
tāsām ākranda śabdena sahasā udgata cetane ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २२ ॥
कौसल्या सुमित्राच त्यक्त निद्रे बभूवतुः । कौसल्या सुमित्रा दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा पार्थिवम् ॥

kausalyā ca sumitrāca tyakta nidre babhūvatuḥ ।
kausalyā ca sumitrā ca dṛṣṭvā spṛṣṭvā ca pārthivam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २३ ॥
हा नाथ इति परिक्रुश्य पेततुर् धरणी तले । सा कोसल इन्द्र दुहिता वेष्टमाना मही तले ॥

hā nātha iti parikruśya petatur dharaṇī tale ।
sā kosala indra duhitā veṣṭamānā mahī tale ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २४ ॥
बभ्राज रजो ध्वस्ता तारा इव गगन च्युता । नृपे शान्तगुणे जाते कौसल्याम् पतिताम् भुवि ॥

na babhrāja rajo dhvastā tārā iva gagana cyutā ।
nṛpe śāntaguṇe jāte kausalyām patitām bhuvi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २५ ॥
आपश्यम्स्ताः स्त्रियः सर्वा हताम् नागवधूमिव । ततः सर्वा नरेन्द्रस्य कैकेयीप्रमुखाः स्त्रियः ॥

āpaśyamstāḥ striyaḥ sarvā hatām nāgavadhūmiva ।
tataḥ sarvā narendrasya kaikeyīpramukhāḥ striyaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २६ ॥
रुदन्त्यः शोकसन्तप्ता निपेतुर्गतचेतनाः । ताभिः बलवान्नादः क्रोशन्तीभिरनुद्रुतः ॥

rudantyaḥ śokasantaptā nipeturgatacetanāḥ ।
tābhiḥ sa balavānnādaḥ krośantībhiranudrutaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २७ ॥
येन स्फीतीकृतो भूयस्तद्गृहम् समनादयत् । तत् समुत्त्रस्त सम्भ्रान्तम् पर्युत्सुक जन आकुलम् ॥

yena sphītīkṛto bhūyastadgṛham samanādayat ।
tat samuttrasta sambhrāntam paryutsuka jana ākulam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २८ ॥
सर्वतः तुमुल आक्रन्दम् परिताप आर्त बान्धवम् । सद्यो निपतित आनन्दम् दीन विक्लव दर्शनम् ॥

sarvataḥ tumula ākrandam paritāpa ārta bāndhavam ।
sadyo nipatita ānandam dīna viklava darśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ६५ · २९ ॥
बभूव नर देवस्य सद्म दिष्ट अन्तम् ईयुषः । अतीतम् आज्ञाय तु पार्थिव ऋषभम् । यशस्विनम् सम्परिवार्य पत्नयः । भृशम् रुदन्त्यः करुणम् सुदुह्खिताः । प्रगृह्य बाहू व्यलपन्न् अनाथवत् ॥

babhūva nara devasya sadma diṣṭa antam īyuṣaḥ ।
atītam ājñāya tu pārthiva ṛṣabham ।
yaśasvinam samparivārya patnayaḥ ।
bhṛśam rudantyaḥ karuṇam suduhkhitāḥ ।
pragṛhya bāhū vyalapann anāthavat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.