वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ५१ · २७ श्लोकाःSarga 51 · 27 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ५१ · १ ॥
तम् जाग्रतम् अदम्भेन भ्रातुर् अर्थाय लक्ष्मणम् । गुहः सम्ताप सम्तप्तः राघवम् वाक्यम् अब्रवीत् ॥

tam jāgratam adambhena bhrātur arthāya lakṣmaṇam ।
guhaḥ samtāpa samtaptaḥ rāghavam vākyam abravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २ ॥
इयम् तात सुखा शय्या त्वद् अर्थम् उपकल्पिता । प्रत्याश्वसिहि साध्व् अस्याम् राज पुत्र यथा सुखम् ॥

iyam tāta sukhā śayyā tvad artham upakalpitā ।
pratyāśvasihi sādhv asyām rāja putra yathā sukham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ३ ॥
उचितः अयम् जनः सर्वः क्लेशानाम् त्वम् सुख उचितः । गुप्ति अर्थम् जागरिष्यामः काकुत्स्थस्य वयम् निशाम् ॥

ucitaḥ ayam janaḥ sarvaḥ kleśānām tvam sukha ucitaḥ ।
gupti artham jāgariṣyāmaḥ kākutsthasya vayam niśām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ४ ॥
न हि रामात् प्रियतरः मम अस्ति भुवि कश्चन । ब्रवीम्य् एतत् अहम् सत्यम् सत्येन एव च ते शपे ॥

na hi rāmāt priyataraḥ mama asti bhuvi kaścana ।
bravīmy etat aham satyam satyena eva ca te śape ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ५ ॥
अस्य प्रसादात् आशम्से लोके अस्मिन् सुमहद् यशः । धर्म अवाप्तिम् च विपुलाम् अर्थ अवाप्तिम् च केवलाम् ॥

asya prasādāt āśamse loke asmin sumahad yaśaḥ ।
dharma avāptim ca vipulām artha avāptim ca kevalām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ६ ॥
सो अहम् प्रिय सखम् रामम् शयानम् सह सीतया । रक्षिष्यामि धनुष् पाणिः सर्वतः ज्ञातिभिः सह ॥

so aham priya sakham rāmam śayānam saha sītayā ।
rakṣiṣyāmi dhanuṣ pāṇiḥ sarvataḥ jñātibhiḥ saha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ७ ॥
न हि मे अविदितम् किम्चित् वने अस्मिमः चरतः सदा । चतुर् अन्गम् हि अपि बलम् सुमहत् प्रसहेमहि ॥

na hi me aviditam kimcit vane asmimaḥ carataḥ sadā ।
catur angam hi api balam sumahat prasahemahi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ८ ॥
लक्ष्मणः तम् तदा उवाच रक्ष्यमाणाः त्वया अनघ । न अत्र भीता वयम् सर्वे धर्मम् एव अनुपश्यता ॥

lakṣmaṇaḥ tam tadā uvāca rakṣyamāṇāḥ tvayā anagha ।
na atra bhītā vayam sarve dharmam eva anupaśyatā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ९ ॥
कथम् दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया । शक्या निद्रा मया लब्धुम् जीवितम् वा सुखानि वा ॥

katham dāśarathau bhūmau śayāne saha sītayā ।
śakyā nidrā mayā labdhum jīvitam vā sukhāni vā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १० ॥
यो न देव असुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुम् युधि । तम् पश्य सुख सम्विष्टम् तृणेषु सह सीतया ॥

yo na deva asuraiḥ sarvaiḥ śakyaḥ prasahitum yudhi ।
tam paśya sukha samviṣṭam tṛṇeṣu saha sītayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · ११ ॥
यो मन्त्र तपसा लब्धो विविधैः च परिश्रमैः । एको दशरथस्य एष पुत्रः सदृश लक्षणः ॥

yo mantra tapasā labdho vividhaiḥ ca pariśramaiḥ ।
eko daśarathasya eṣa putraḥ sadṛśa lakṣaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १२ ॥
अस्मिन् प्रव्रजितः राजा न चिरम् वर्तयिष्यति । विधवा मेदिनी नूनम् क्षिप्रम् एव भविष्यति ॥

asmin pravrajitaḥ rājā na ciram vartayiṣyati ।
vidhavā medinī nūnam kṣipram eva bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १३ ॥
विनद्य सुमहा नादम् श्रमेण उपरताः स्त्रियः । निर्घोष उपरतम् तात मन्ये राज निवेशनम् ॥

vinadya sumahā nādam śrameṇa uparatāḥ striyaḥ ।
nirghoṣa uparatam tāta manye rāja niveśanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १४ ॥
कौसल्या चैव राजा च तथैव जननी मम । न आशम्से यदि जीवन्ति सर्वे ते शर्वरीम् इमाम् ॥

kausalyā caiva rājā ca tathaiva jananī mama ।
na āśamse yadi jīvanti sarve te śarvarīm imām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १५ ॥
जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्य अन्ववेक्षया । तत् दुह्खम् यत् तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति ॥

jīved api hi me mātā śatrughnasya anvavekṣayā ।
tat duhkham yat tu kausalyā vīrasūr vinaśiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १६ ॥
अनुरक्त जन आकीर्णा सुख आलोक प्रिय आवहा । राज व्यसन सम्सृष्टा सा पुरी विनशिष्यति ॥

anurakta jana ākīrṇā sukha āloka priya āvahā ।
rāja vyasana samsṛṣṭā sā purī vinaśiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १७ ॥
कथम् पुत्रम् महात्मानम् ज्येष्ठम् प्रियमपस्यतः । शरीरम् धारयुष्यान्ति प्राणा राज्ञो महात्मनः ॥

katham putram mahātmānam jyeṣṭham priyamapasyataḥ ।
śarīram dhārayuṣyānti prāṇā rājño mahātmanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १८ ॥
विनष्टे नृपतौ पश्चात्कौसल्या विनशिष्यति । अनन्तरम् च माताऽपि मम नाशमुपैष्यति ॥

vinaṣṭe nṛpatau paścātkausalyā vinaśiṣyati ।
anantaram ca mātā'pi mama nāśamupaiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · १९ ॥
अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनोरथम् । राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति ॥

atikrāntam atikrāntam anavāpya manoratham ।
rājye rāmam anikṣipya pitā me vinaśiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २० ॥
सिद्ध अर्थाः पितरम् वृत्तम् तस्मिन् काले हि उपस्थिते । प्रेत कार्येषु सर्वेषु सम्स्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥

siddha arthāḥ pitaram vṛttam tasmin kāle hi upasthite ।
preta kāryeṣu sarveṣu samskariṣyanti bhūmipam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २१ ॥
रम्य चत्वर सम्स्थानाम् सुविभक्त महा पथाम् । हर्म्य प्रसाद सम्पन्नाम् गणिका वर शोभिताम् ॥

ramya catvara samsthānām suvibhakta mahā pathām ।
harmya prasāda sampannām gaṇikā vara śobhitām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २२ ॥
रथ अश्व गज सम्बाधाम् तूर्य नाद विनादिताम् । सर्व कल्याण सम्पूर्णाम् हृष्ट पुष्ट जन आकुलाम् ॥

ratha aśva gaja sambādhām tūrya nāda vināditām ।
sarva kalyāṇa sampūrṇām hṛṣṭa puṣṭa jana ākulām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २३ ॥
आराम उद्यान सम्पन्नाम् समाज उत्सव शालिनीम् । सुखिता विचरिष्यन्ति राज धानीम् पितुर् मम ॥

ārāma udyāna sampannām samāja utsava śālinīm ।
sukhitā vicariṣyanti rāja dhānīm pitur mama ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २४ ॥
अपि जीवेद्धशरथो वनवासात्पुनर्वयम् । प्रत्यागम्य महात्मानमपि पश्येम सुव्रतम् ॥

api jīveddhaśaratho vanavāsātpunarvayam ।
pratyāgamya mahātmānamapi paśyema suvratam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २५ ॥
अपि सत्य प्रतिज्ञेन सार्धम् कुशलिना वयम् । निवृत्ते वन वासे अस्मिन्न् अयोध्याम् प्रविशेमहि ॥

api satya pratijñena sārdham kuśalinā vayam ।
nivṛtte vana vāse asminn ayodhyām praviśemahi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २६ ॥
परिदेवयमानस्य दुह्ख आर्तस्य महात्मनः । तिष्ठतः राज पुत्रस्य शर्वरी सा अत्यवर्तत ॥

paridevayamānasya duhkha ārtasya mahātmanaḥ ।
tiṣṭhataḥ rāja putrasya śarvarī sā atyavartata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ५१ · २७ ॥
तथा हि सत्यम् ब्रुवति प्रजा हिते । नर इन्द्र पुत्रे गुरु सौहृदात् गुहः । मुमोच बाष्पम् व्यसन अभिपीडितः । ज्वरा आतुरः नागैव व्यथा आतुरः ॥

tathā hi satyam bruvati prajā hite ।
nara indra putre guru sauhṛdāt guhaḥ ।
mumoca bāṣpam vyasana abhipīḍitaḥ ।
jvarā āturaḥ nāgaiva vyathā āturaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.