वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ४३ · २१ श्लोकाःSarga 43 · 21 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ४३ · १ ॥
ततः समीक्ष्य शयने सन्नम् शोकेन पार्थिवम् । कौसल्या पुत्र शोक आर्ता तम् उवाच मही पतिम् ॥

tataḥ samīkṣya śayane sannam śokena pārthivam ।
kausalyā putra śoka ārtā tam uvāca mahī patim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · २ ॥
राघवो नर शार्दूल विषम् उप्त्वा द्विजिह्ववत् । विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्ता इव हि पन्नगी ॥

rāghavo nara śārdūla viṣam uptvā dvijihvavat ।
vicariṣyati kaikeyī nirmuktā iva hi pannagī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ३ ॥
विवास्य रामम् सुभगा लब्ध कामा समाहिता । त्रासयिष्यति माम् भूयो दुष्ट अहिर् इव वेश्मनि ॥

vivāsya rāmam subhagā labdha kāmā samāhitā ।
trāsayiṣyati mām bhūyo duṣṭa ahir iva veśmani ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ४ ॥
अथ स्म नगरे रामः चरन् भैक्षम् गृहे वसेत् । काम कारः वरम् दातुम् अपि दासम् मम आत्मजम् ॥

atha sma nagare rāmaḥ caran bhaikṣam gṛhe vaset ।
kāma kāraḥ varam dātum api dāsam mama ātmajam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ५ ॥
पातयित्वा तु कैकेय्या रामम् स्थानात् यथा इष्टतः । प्रदिष्टः रक्षसाम् भागः पर्वणि इव आहित अग्निना ॥

pātayitvā tu kaikeyyā rāmam sthānāt yathā iṣṭataḥ ।
pradiṣṭaḥ rakṣasām bhāgaḥ parvaṇi iva āhita agninā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ६ ॥
गज राज गतिर् वीरः महा बाहुर् धनुर् धरः । वनम् आविशते नूनम् सभार्यः सह लक्ष्मणः ॥

gaja rāja gatir vīraḥ mahā bāhur dhanur dharaḥ ।
vanam āviśate nūnam sabhāryaḥ saha lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ७ ॥
वने तु अदृष्ट दुह्खानाम् कैकेय्या अनुमते त्वया । त्यक्तानाम् वन वासाय का न्व् अवस्था भविष्यति ॥

vane tu adṛṣṭa duhkhānām kaikeyyā anumate tvayā ।
tyaktānām vana vāsāya kā nv avasthā bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ८ ॥
ते रत्न हीनाः तरुणाः फल काले विवासिताः । कथम् वत्स्यन्ति कृपणाः फल मूलैः कृत अशनाः ॥

te ratna hīnāḥ taruṇāḥ phala kāle vivāsitāḥ ।
katham vatsyanti kṛpaṇāḥ phala mūlaiḥ kṛta aśanāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ९ ॥
अपि इदानीम् कालः स्यान् मम शोक क्षयः शिवः । सभार्यम् यत् सह भ्रात्रा पश्येयम् इह राघवम् ॥

api idānīm sa kālaḥ syān mama śoka kṣayaḥ śivaḥ ।
sabhāryam yat saha bhrātrā paśyeyam iha rāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १० ॥
श्रुत्वा एव उपस्थितौ वीरौ कदा अयोध्या भविष्यति । यशस्विनी हृष्ट जना सूच्च्रित ध्वज मालिनी ॥

śrutvā eva upasthitau vīrau kadā ayodhyā bhaviṣyati ।
yaśasvinī hṛṣṭa janā sūccrita dhvaja mālinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · ११ ॥
कदा प्रेक्ष्य नर व्याघ्राव् अरण्यात् पुनर् आगतौ । नन्दिष्यति पुरी हृष्टा समुद्रैव पर्वणि ॥

kadā prekṣya nara vyāghrāv araṇyāt punar āgatau ।
nandiṣyati purī hṛṣṭā samudraiva parvaṇi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १२ ॥
कदा अयोध्याम् महा बाहुः पुरीम् वीरः प्रवेक्ष्यति । पुरः कृत्य रथे सीताम् वृषभो गो वधूम् इव ॥

kadā ayodhyām mahā bāhuḥ purīm vīraḥ pravekṣyati ।
puraḥ kṛtya rathe sītām vṛṣabho go vadhūm iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १३ ॥
कदा प्राणि सहस्राणि राज मार्गे मम आत्मजौ । लाजैः अवकरिष्यन्ति प्रविशन्ताव् अरिम् दमौ ॥

kadā prāṇi sahasrāṇi rāja mārge mama ātmajau ।
lājaiḥ avakariṣyanti praviśantāv arim damau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १४ ॥
प्रविशनौ कदाऽपियोध्याम् द्रक्ष्यामि शुभकुण्डता । उदग्रायुधनिस्त्रीम्शौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ॥

praviśanau kadā'piyodhyām drakṣyāmi śubhakuṇḍatā ।
udagrāyudhanistrīmśau saśṛṅgāviva parvatau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १५ ॥
कदा सुमनसः कन्या द्विजातीनाम् फलानि च । प्रदिशन्त्यः पुरीम् हृष्टाः करिष्यन्ति प्रदक्षिणम् ॥

kadā sumanasaḥ kanyā dvijātīnām phalāni ca ।
pradiśantyaḥ purīm hṛṣṭāḥ kariṣyanti pradakṣiṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १६ ॥
कदा परिणतः बुद्ध्या वयसा अमर प्रभः । अभ्युपैष्यति धर्मज्ञः त्रिवर्षैव माम् ललन् ॥

kadā pariṇataḥ buddhyā vayasā ca amara prabhaḥ ।
abhyupaiṣyati dharmajñaḥ trivarṣaiva mām lalan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १७ ॥
निह्सम्शयम् मया मन्ये पुरा वीर कदर्यया । पातु कामेषु वत्सेषु मातृऋणाम् शातिताः स्तनाः ॥

nihsamśayam mayā manye purā vīra kadaryayā ।
pātu kāmeṣu vatseṣu mātṛṛṇām śātitāḥ stanāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १८ ॥
सा अहम् गौर् इव सिम्हेन विवत्सा वत्सला कृता । कैकेय्या पुरुष व्याघ्र बाल वत्सा इव गौर् बलात् ॥

sā aham gaur iva simhena vivatsā vatsalā kṛtā ।
kaikeyyā puruṣa vyāghra bāla vatsā iva gaur balāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · १९ ॥
हि तावद् गुणैः जुष्टम् सर्व शास्त्र विशारदम् । एक पुत्रा विना पुत्रम् अहम् जीवितुम् उत्सहे ॥

na hi tāvad guṇaiḥ juṣṭam sarva śāstra viśāradam ।
eka putrā vinā putram aham jīvitum utsahe ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · २० ॥
हि मे जीविते किम्चित् सामर्थम् इह कल्प्यते । अपश्यन्त्याः प्रियम् पुत्रम् महा बाहुम् महा बलम् ॥

na hi me jīvite kimcit sāmartham iha kalpyate ।
apaśyantyāḥ priyam putram mahā bāhum mahā balam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ४३ · २१ ॥
अयम् हि माम् दीपयते समुत्थितः । तनूज शोक प्रभवो हुत अशनः । महीम् इमाम् रश्मिभिर् उत्तम प्रभो । यथा निदाघे भगवान् दिवा करः ॥

ayam hi mām dīpayate samutthitaḥ ।
tanūja śoka prabhavo huta aśanaḥ ।
mahīm imām raśmibhir uttama prabho ।
yathā nidāghe bhagavān divā karaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.