वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ३५ · ३७ श्लोकाःSarga 35 · 37 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ३५ · १ ॥
ततो निर्धूय सहसा शिरो निःश्वस्व चासकृत् । पाणौ पाणिम् विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाय्य च ॥

tato nirdhūya sahasā śiro niḥśvasva cāsakṛt ।
pāṇau pāṇim viniṣpiṣya dantān kaṭakaṭāyya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २ ॥
लोचने कोपसम्रक्ते वर्णम् पूर्वोचितम् जहत् । कोपाभिभूतः सहसा सम्तापमशुभम् गतः ॥

locane kopasamrakte varṇam pūrvocitam jahat ।
kopābhibhūtaḥ sahasā samtāpamaśubham gataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३ ॥
मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य सः । कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयम् वाक्छरैश्शितैः ॥

manaḥ samīkṣamāṇaśca sūto daśarathasya saḥ ।
kampayanniva kaikeyyā hṛdayam vākcharaiśśitaiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ४ ॥
वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुगैः । कैकेय्या सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत ॥

vākyavajrairanupamairnirbhindanniva cāśugaiḥ ।
kaikeyyā sarvamarmāṇi sumantraḥ pratyabhāṣata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ५ ॥
यश्यास्तव पतिस्त्यक्तोराजा दशरथः स्वयम् । भर्ता सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरश्य च ॥

yaśyāstava patistyaktorājā daśarathaḥ svayam ।
bhartā sarvasya jagataḥ sthāvarasya caraśya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ६ ॥
न ह्यकार्यतमम् किम्चित् तव देवीह विद्यते । पतिघ्नीम् त्वामहम् मन्ये कुलघ्नीमपि चान्ततः ॥

na hyakāryatamam kimcit tava devīha vidyate ।
patighnīm tvāmaham manye kulaghnīmapi cāntataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ७ ॥
यन्म हेम्द्रमिवाजय्यम् दुष्प्रकम्प्यमिवाचलम् । महोदधिमिवाक्षोभ्यम् सन्तापयसि कर्मभिः ॥

yanma hemdramivājayyam duṣprakampyamivācalam ।
mahodadhimivākṣobhyam santāpayasi karmabhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ८ ॥
मावमम्स्था दशरथम् भर्तारम् वरदम् पतिम् । भर्तुरिच्छा हि नारीणाम्पुत्रकोट्या विशिष्यते ॥

māvamamsthā daśaratham bhartāram varadam patim ।
bharturicchā hi nārīṇāmputrakoṭyā viśiṣyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ९ ॥
यथावयो हि राज्यानि प्राप्नुवन्ति नृपक्षये । इक्ष्वाकुकुलनाथेऽस्मिम्स्तल्लोपयितुमिच्छसि ॥

yathāvayo hi rājyāni prāpnuvanti nṛpakṣaye ।
ikṣvākukulanāthe'smimstallopayitumicchasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १० ॥
राजा भवतु ते पुत्रो भरतश्शास्तु मेदिनीम् । वयम् तत्र गमिष्यामो रामो यत्र गमिष्यति ॥

rājā bhavatu te putro bharataśśāstu medinīm ।
vayam tatra gamiṣyāmo rāmo yatra gamiṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ११ ॥
न हि ते विषये कश्चिद्ब्राह्मणो वस्तुमर्हति । तादृशम् त्वममर्यादमद्य कर्म चिकीर्षसि ॥

na hi te viṣaye kaścidbrāhmaṇo vastumarhati ।
tādṛśam tvamamaryādamadya karma cikīrṣasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १२ ॥
नूनम् सर्वे गमिष्यामो मार्गम् रामनिषेवितम् । त्यक्ताया बान्धवैः सर्वैर्ब्राह्मणैः साधुभिः सदा ॥

nūnam sarve gamiṣyāmo mārgam rāmaniṣevitam ।
tyaktāyā bāndhavaiḥ sarvairbrāhmaṇaiḥ sādhubhiḥ sadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १३ ॥
का प्रीती राज्यलाभेन तव देवि भविष्यति । तादृशम् त्वममर्यादम् कर्म कर्तुम् चिकीर्षसि ॥

kā prītī rājyalābhena tava devi bhaviṣyati ।
tādṛśam tvamamaryādam karma kartum cikīrṣasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १४ ॥
आश्चर्यमिव पश्यामि यस्यास्ते वृत्तमीदृशम् । आचरन्त्या न विदृता सद्यो भवति मेदिनी ॥

āścaryamiva paśyāmi yasyāste vṛttamīdṛśam ।
ācarantyā na vidṛtā sadyo bhavati medinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १५ ॥
महाब्रह्मर्षिसृष्टा वा ज्वलन्तो भीमदर्शना । धिग्वाग्दण्डणा न हिम्सन्ति रामप्रव्राजने स्थिताम् ॥

mahābrahmarṣisṛṣṭā vā jvalanto bhīmadarśanā ।
dhigvāgdaṇḍaṇā na himsanti rāmapravrājane sthitām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १६ ॥
आम्रम् चित्वा कुठारेन निम्बम् परिचरेत्तु यः । यश्चेनम् पयसा सिञ्चेन्नैवास्य मधुरो भवेत् ॥

āmram citvā kuṭhārena nimbam paricarettu yaḥ ।
yaścenam payasā siñcennaivāsya madhuro bhavet ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १७ ॥
अभिजात्यम् हि ते मन्ये यथा मातुस्तथैव च । न हि निम्बात्स्रवेत्क्षौद्रम् लोके निगदितम् वचः ॥

abhijātyam hi te manye yathā mātustathaiva ca ।
na hi nimbātsravetkṣaudram loke nigaditam vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १८ ॥
तव मातुरसद्ग्राहम् विद्मः पूर्वम् यथाश्रुतम् । पितुस्ते वरदः कश्चिद्ददौ वरमनुत्तमम् ॥

tava māturasadgrāham vidmaḥ pūrvam yathāśrutam ।
pituste varadaḥ kaściddadau varamanuttamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · १९ ॥
सर्वभूतरुतम् तस्मात्सम्जज्ञे वसुधाधिपः । तेन तिर्यग्गतानाम् च भूतानाम् विदितम् वचः ॥

sarvabhūtarutam tasmātsamjajñe vasudhādhipaḥ ।
tena tiryaggatānām ca bhūtānām viditam vacaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २० ॥
ततो जृम्भस्य शयने विरुताद्भूरिवर्चसा । पितुस्ते विदितो भावः स तत्र बहुधाऽहसत् ॥

tato jṛmbhasya śayane virutādbhūrivarcasā ।
pituste vidito bhāvaḥ sa tatra bahudhā'hasat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २१ ॥
तत्र ते जननी क्रुद्धा मृत्युपाशमभीप्सती । हासम् ते नृपते सौम्य जिज्ञासामीति भाब्रवीत् ॥

tatra te jananī kruddhā mṛtyupāśamabhīpsatī ।
hāsam te nṛpate saumya jijñāsāmīti bhābravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २२ ॥
नृपश्चोवाच ताम् देवीम् देवि शम्सामि ते यदि । ततो मे मरणम् सद्यो भविष्यति न सम्शयः ॥

nṛpaścovāca tām devīm devi śamsāmi te yadi ।
tato me maraṇam sadyo bhaviṣyati na samśayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २३ ॥
माता ते पितरम् देवि ततह् केकयमब्रवीत् । शम्स मे जीव वा मा वा न मामपहसिष्यसि ॥

mātā te pitaram devi tatah kekayamabravīt ।
śamsa me jīva vā mā vā na māmapahasiṣyasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २४ ॥
प्रियया च तथोक्तः सन् केकयः पृथीवीपतिः । तस्मै तम् वरदायार्थम् कथयामास तत्त्वतः ॥

priyayā ca tathoktaḥ san kekayaḥ pṛthīvīpatiḥ ।
tasmai tam varadāyārtham kathayāmāsa tattvataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २५ ॥
ततः स वरदह् साधु राजानम् प्रत्यभाषत । म्रियताम् ध्वम्सताम् वेयम् मा कृथास्त्वम् महीपते ॥

tataḥ sa varadah sādhu rājānam pratyabhāṣata ।
mriyatām dhvamsatām veyam mā kṛthāstvam mahīpate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २६ ॥
स तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य प्रसन्नमनसो नृपः । मातरम् ते निरस्याशु विजहार कुबेरवत् ॥

sa tacchrutvā vacastasya prasannamanaso nṛpaḥ ।
mātaram te nirasyāśu vijahāra kuberavat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २७ ॥
तथा त्वमपि राजानम् दुर्जनाचरिते पथि । असद्ग्राहमिमम् मोहात्कुरुषे पापदर्शिनि ॥

tathā tvamapi rājānam durjanācarite pathi ।
asadgrāhamimam mohātkuruṣe pāpadarśini ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २८ ॥
सत्यश्चाद्य प्रवादोऽयम् लौकिकः प्रतिभाति मा । पित्R^ऊन् समनुजायन्ते नरा मातरमङ्गनाः ॥

satyaścādya pravādo'yam laukikaḥ pratibhāti mā ।
pitR^ūn samanujāyante narā mātaramaṅganāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · २९ ॥
नैवम् भव Gऋहाणेदम् यदाह वसुधाधिपः । भर्तुरिच्चामुपास्वेह जनस्यास्य गतिर्भव ॥

naivam bhava Gṛhāṇedam yadāha vasudhādhipaḥ ।
bharturiccāmupāsveha janasyāsya gatirbhava ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३० ॥
मा त्वम् प्रोत्साहिता पापैर्देवराजसमप्रभम् । भर्तारम् लोकभर्तारमसद्धर्ममुपादधाः ॥

mā tvam protsāhitā pāpairdevarājasamaprabham ।
bhartāram lokabhartāramasaddharmamupādadhāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३१ ॥
न हि मिथ्या प्रतिज्ञातम् करिष्यति तवानघः । श्रीमान्दशरथो राजा देवि राजीवलोचनः ॥

na hi mithyā pratijñātam kariṣyati tavānaghaḥ ।
śrīmāndaśaratho rājā devi rājīvalocanaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३२ ॥
ज्येष्ठो वदान्यः कर्मण्यः स्वधर्मपरिरक्षिता । रक्षिता जीवलोकस्य बली रामोऽभिषिच्यताम् ॥

jyeṣṭho vadānyaḥ karmaṇyaḥ svadharmaparirakṣitā ।
rakṣitā jīvalokasya balī rāmo'bhiṣicyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३३ ॥
परिवादो हि ते देवि महान्लोके चरिष्यति । यदि रामो वनम् याति विहाय पितरम् नृपम् ॥

parivādo hi te devi mahānloke cariṣyati ।
yadi rāmo vanam yāti vihāya pitaram nṛpam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३४ ॥
स राज्यम् राघवः पातु भवत्वम् विगतज्वरा । न हि ते राघवादन्यः क्षमः पुरवरे वसेत् ॥

sa rājyam rāghavaḥ pātu bhavatvam vigatajvarā ।
na hi te rāghavādanyaḥ kṣamaḥ puravare vaset ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३५ ॥
रामे हि यौवराज्यस्थे राजा दशरथो वनम् । प्रवेक्ष्यति महेष्वासः पूर्ववृत्तमनुस्मरन् ॥

rāme hi yauvarājyasthe rājā daśaratho vanam ।
pravekṣyati maheṣvāsaḥ pūrvavṛttamanusmaran ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३६ ॥
इति सान्वैश्च तीक्ष्णै कैकेयीम् राजसम्सदि । सुवन्त्रः क्षोभयामास भूय एव कृताञ्जलिः ॥

iti sānvaiśca tīkṣṇai kaikeyīm rājasamsadi ।
suvantraḥ kṣobhayāmāsa bhūya eva kṛtāñjaliḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३५ · ३७ ॥
नैवसाक्षुभ्यते देवी न च स्म परिदूयते । न चास्या मुखवर्णस्य विक्रिया लक्ष्यते तदा ॥

naivasākṣubhyate devī na ca sma paridūyate ।
na cāsyā mukhavarṇasya vikriyā lakṣyate tadā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.