वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ३३ · ३१ श्लोकाःSarga 33 · 31 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ३३ · १ ॥
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनम् बहु । जग्मतुः पितरम् द्रष्टुम् सीतया सह राघवौ ॥

dattvā tu saha vaidehyā brāhmaṇebhyo dhanam bahu ।
jagmatuḥ pitaram draṣṭum sītayā saha rāghavau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २ ॥
ततो गृहीते दुष्प्रेक्ष्येअशोभेताम् तदा आयुधे । माला दामभिर् आसक्ते सीतया समलम्कृते ॥

tato gṛhīte duṣprekṣyeaśobhetām tadā āyudhe ।
mālā dāmabhir āsakte sītayā samalamkṛte ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ३ ॥
ततः प्रासाद हर्म्याणि विमान शिखराणि च । अधिरुह्य जनः श्रीमान् उदासीनो व्यलोकयत् ॥

tataḥ prāsāda harmyāṇi vimāna śikharāṇi ca ।
adhiruhya janaḥ śrīmān udāsīno vyalokayat ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ४ ॥
हि रथ्याः स्म शक्यन्ते गन्तुम् बहु जन आकुलाः । आरुह्य तस्मात् प्रासादान् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥

na hi rathyāḥ sma śakyante gantum bahu jana ākulāḥ ।
āruhya tasmāt prāsādān dīnāḥ paśyanti rāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ५ ॥
पदातिम् वर्जितच् चत्रम् रामम् दृष्ट्वा तदा जनाः । ऊचुर् बहु विधा वाचः शोक उपहत चेतसः ॥

padātim varjitac catram rāmam dṛṣṭvā tadā janāḥ ।
ūcur bahu vidhā vācaḥ śoka upahata cetasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ६ ॥
यम् यान्तम् अनुयाति स्म चतुर् अन्ग बलम् महत् । तम् एकम् सीतया सार्धम् अनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥

yam yāntam anuyāti sma catur anga balam mahat ।
tam ekam sītayā sārdham anuyāti sma lakṣmaṇaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ७ ॥
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामिनाम् चैव कामदः । इच्चति एव अनृतम् कर्तुम् पितरम् धर्म गौरवात् ॥

aiśvaryasya rasajñaḥ san kāminām caiva kāmadaḥ ।
na iccati eva anṛtam kartum pitaram dharma gauravāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ८ ॥
या शक्या पुरा द्रष्टुम् भूतैः आकाशगैः अपि । ताम् अद्य सीताम् पश्यन्ति राज मार्ग गता जनाः ॥

yā na śakyā purā draṣṭum bhūtaiḥ ākāśagaiḥ api ।
tām adya sītām paśyanti rāja mārga gatā janāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ९ ॥
अङ्ग राग उचिताम् सीताम् रक्त चन्दन सेविनीम् । वर्षम् उष्णम् शीतम् नेष्यति आशु विवर्णताम् ॥

aṅga rāga ucitām sītām rakta candana sevinīm ।
varṣam uṣṇam ca śītam ca neṣyati āśu vivarṇatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १० ॥
अद्य नूनम् दशरथः सत्त्वम् आविश्य भाषते । हि राजा प्रियम् पुत्रम् विवासयितुम् अर्हति ॥

adya nūnam daśarathaḥ sattvam āviśya bhāṣate ।
na hi rājā priyam putram vivāsayitum arhati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ११ ॥
निर्गुणस्य अपि पुत्रस्या काथम् स्यात् विप्रवासनम् । किम् पुनर् यस्य लोको अयम् जितः वृत्तेन केवलम् ॥

nirguṇasya api putrasyā kātham syāt vipravāsanam ।
kim punar yasya loko ayam jitaḥ vṛttena kevalam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १२ ॥
आनृशम्स्यम् अनुक्रोशः श्रुतम् शीलम् दमः शमः । राघवम् शोभयन्ति एते षड् गुणाः पुरुष उत्तमम् ॥

ānṛśamsyam anukrośaḥ śrutam śīlam damaḥ śamaḥ ।
rāghavam śobhayanti ete ṣaḍ guṇāḥ puruṣa uttamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १३ ॥
तस्मात् तस्य उपघातेन प्रजाः परम पीडिताः । औदकानि इव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिल सम्क्षयात् ॥

tasmāt tasya upaghātena prajāḥ parama pīḍitāḥ ।
audakāni iva sattvāni grīṣme salila samkṣayāt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १४ ॥
पीडया पीडितम् सर्वम् जगद् अस्य जगत् पतेः । मूलस्य इव उपघातेन वृक्षः पुष्प फल उपगः ॥

pīḍayā pīḍitam sarvam jagad asya jagat pateḥ ।
mūlasya iva upaghātena vṛkṣaḥ puṣpa phala upagaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १५ ॥
मूलं ह्येष मनुष्याणाम् धर्मसारो महाद्युतिः । पुष्पम् फलम् पत्रम् शाखाश्चा स्येतरे जनाः ॥

mūlaṁ hyeṣa manuṣyāṇām dharmasāro mahādyutiḥ ।
puṣpam phalam ca patram ca śākhāścā syetare janāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १६ ॥
ते लक्ष्मणैव क्षिप्रम् सपत्न्यः सह बान्धवाः । गच्चन्तम् अनुगच्चामः येन गच्चति राघवः ॥

te lakṣmaṇaiva kṣipram sapatnyaḥ saha bāndhavāḥ ।
gaccantam anugaccāmaḥ yena gaccati rāghavaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १७ ॥
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि गृहाणि च । एक दुह्ख सुखा रामम् अनुगच्चाम धार्मिकम् ॥

udyānāni parityajya kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca ।
eka duhkha sukhā rāmam anugaccāma dhārmikam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १८ ॥
समुद्धृत निधानानि परिध्वस्त अजिराणि च । उपात्त धन धान्यानि हृत साराणि सर्वशः ॥

samuddhṛta nidhānāni paridhvasta ajirāṇi ca ।
upātta dhana dhānyāni hṛta sārāṇi sarvaśaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · १९ ॥
रजसा अभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः । मूषकैः परिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥

rajasā abhyavakīrṇāni parityaktāni daivataiḥ ।
mūṣakaiḥ paridhāvadbhirudbilairāvṛtāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २० ॥
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च । प्रनष्टबलिकर्मेज्यमन्त्रहोमजपानि च ॥

apetodakadhūmāni hīnasammārjanāni ca ।
pranaṣṭabalikarmejyamantrahomajapāni ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २१ ॥
दुष्कालेनेव भग्नानि भिभाजनवन्ति च । अस्मत् त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम् ॥

duṣkāleneva bhagnāni bhibhājanavanti ca ।
asmat tyaktāni veśmāni kaikeyī pratipadyatām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २२ ॥
वनम् नगरम् एव अस्तु येन गच्चति राघवः । अस्माभिः परित्यक्तम् पुरम् सम्पद्यताम् वनम् ॥

vanam nagaram eva astu yena gaccati rāghavaḥ ।
asmābhiḥ ca parityaktam puram sampadyatām vanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २३ ॥
बिलानि दम्ष्ट्रिणः सर्वे सानूनि मृग पक्षिणः । अस्मत् त्यक्तम् प्रपद्यन्ताम् सेव्यमानम् त्यजन्तु च ॥

bilāni damṣṭriṇaḥ sarve sānūni mṛga pakṣiṇaḥ ।
asmat tyaktam prapadyantām sevyamānam tyajantu ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २४ ॥
इति एवम् विविधा वाचो नाना जन समीरिताः । तृणमाम्सफलादानाम् देशम् व्यालमृगद्विजम् ॥

iti evam vividhā vāco nānā jana samīritāḥ ।
tṛṇamāmsaphalādānām deśam vyālamṛgadvijam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २५ ॥
प्रपद्यताम् हि कैकेयी सपुत्रा सहबान्धवैः । राघावेण वने सर्वे सह वत्स्याम निर्वृताः ॥

prapadyatām hi kaikeyī saputrā sahabāndhavaiḥ ।
rāghāveṇa vane sarve saha vatsyāma nirvṛtāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २६ ॥
इत्येवम् विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः । शुश्राव रामः श्रुत्वा विचक्रे अस्य मानसम् ॥

ityevam vividhā vāco nānājanasamīritāḥ ।
śuśrāva rāmaḥ śrutvā ca na vicakre asya mānasam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २७ ॥
तु वेश्म पितुर्दूरा त्कैलासशिखरप्रभम् । अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥

sa tu veśma piturdūrā tkailāsaśikharaprabham ।
abhicakrāma dharmātmā mattamātaṅgavikramaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २८ ॥
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम् । ददर्शवस्थितम् दीनम् सुमन्त्रमविदूरतः ॥

vinītavīrapuruṣaṁ praviśya tu nṛpālayam ।
dadarśavasthitam dīnam sumantramavidūrataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · २९ ॥
प्रतीक्षमाणो अभिजनम् तदा आर्तम् । अनार्त रूपः प्रहसन्न् इव अथ । जगाम रामः पितरम् दिदृक्षुः । पितुर् निदेशम् विधिवच् चिकीर्षुः ॥

pratīkṣamāṇo abhijanam tadā ārtam ।
anārta rūpaḥ prahasann iva atha ।
jagāma rāmaḥ pitaram didṛkṣuḥ ।
pitur nideśam vidhivac cikīrṣuḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ३० ॥
तत् पूर्वम् ऐक्ष्वाक सुतः महात्मा । रामः गमिष्यन् वनम् आर्त रूपम् । व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रम् । पितुर् महात्मा प्रतिहारण अर्थम् ॥

tat pūrvam aikṣvāka sutaḥ mahātmā ।
rāmaḥ gamiṣyan vanam ārta rūpam ।
vyatiṣṭhata prekṣya tadā sumantram ।
pitur mahātmā pratihāraṇa artham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३३ · ३१ ॥
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलो । वन प्रवेशे कृत बुद्धि निश्चयः । राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रम् अब्रवीन् । निवेदयस्व आगमनम् नृपाय मे ॥

piturnideśena tu dharmavatsalo ।
vana praveśe kṛta buddhi niścayaḥ ।
sa rāghavaḥ prekṣya sumantram abravīn ।
nivedayasva āgamanam nṛpāya me ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.