वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ३१ · ३५ श्लोकाःSarga 31 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ३१ · १ ॥
एवम् श्रुत्वा तु सम्वादम् लक्ष्मणः पूर्वमागतः । बाष्पपर्याकुलमुखः शोकम् सोढुमशक्नुवन् ॥

evam śrutvā tu samvādam lakṣmaṇaḥ pūrvamāgataḥ ।
bāṣpaparyākulamukhaḥ śokam soḍhumaśaknuvan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २ ॥
भ्रातुश्चरणौ गाढम् निपीड्य रघुनन्दनः । सीतामुवाचातियशाम् राघवम् महाव्रतम् ॥

sa bhrātuścaraṇau gāḍham nipīḍya raghunandanaḥ ।
sītāmuvācātiyaśām rāghavam ca mahāvratam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३ ॥
यदि गन्तुम् कृता बुद्धिर्वनम् मृगगजायुतम् । अहम् त्वानुगमिष्यामि वनमद्रे धनुर्धरः ॥

yadi gantum kṛtā buddhirvanam mṛgagajāyutam ।
aham tvānugamiṣyāmi vanamadre dhanurdharaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ४ ॥
मया समेतोऽरण्यानि बहूनि विचरिष्यसि । पक्षिभिर्मृगयूथैश्च सम्घुष्टानि समन्ततः ॥

mayā sameto'raṇyāni bahūni vicariṣyasi ।
pakṣibhirmṛgayūthaiśca samghuṣṭāni samantataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ५ ॥
देवलोकाक्रमणम् नामरत्वमहम् वृणे । ऐश्वर्यम् वापि लोकानाम् कामये त्वया विना ॥

na devalokākramaṇam nāmaratvamaham vṛṇe ।
aiśvaryam vāpi lokānām kāmaye na tvayā vinā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ६ ॥
एवम् ब्रुवाणः सौमित्रिर्विनवासाय निश्चितः । रामेण बहुभिः सान्वैर्निषिद्धः पुनरब्रवीत् ॥

evam bruvāṇaḥ saumitrirvinavāsāya niścitaḥ ।
rāmeṇa bahubhiḥ sānvairniṣiddhaḥ punarabravīt ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ७ ॥
अनुज्ञातश्च भवता पूर्वमेव यदस्म्यहम् । किमिदानीम् पुनरिदम् क्रियते मे निवारणम् ॥

anujñātaśca bhavatā pūrvameva yadasmyaham ।
kimidānīm punaridam kriyate me nivāraṇam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ८ ॥
यदर्थम् प्रतिषेधो मे क्रियते गन्तुमिच्छतः । एतदिच्छामि विज्ञातुम् सम्शयो हि ममानघ ॥

yadartham pratiṣedho me kriyate gantumicchataḥ ।
etadicchāmi vijñātum samśayo hi mamānagha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ९ ॥
ततः अब्रवीन् महा तेजा रामः लक्ष्मणम् अग्रतः । स्थितम् प्राग् गामिनम् वीरम् याचमानम् कृत अन्जलिम् ॥

tataḥ abravīn mahā tejā rāmaḥ lakṣmaṇam agrataḥ ।
sthitam prāg gāminam vīram yācamānam kṛta anjalim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १० ॥
स्निग्धो धर्मरतो वीरस्सततम् सत्पथे स्थितः । प्रियः प्राणसमो वशो भ्राता चापि सखा मे ॥

snigdho dharmarato vīrassatatam satpathe sthitaḥ ।
priyaḥ prāṇasamo vaśo bhrātā cāpi sakhā ca me ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ११ ॥
मया अद्य सह सौमित्रे त्वयि गच्चति तत् वनम् । को भरिष्यति कौसल्याम् सुमित्राम् वा यशस्विनीम् ॥

mayā adya saha saumitre tvayi gaccati tat vanam ।
ko bhariṣyati kausalyām sumitrām vā yaśasvinīm ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १२ ॥
अभिवर्षति कामैः यः पर्जन्यः पृथिवीम् इव । काम पाश पर्यस्तः महा तेजा मही पतिः ॥

abhivarṣati kāmaiḥ yaḥ parjanyaḥ pṛthivīm iva ।
sa kāma pāśa paryastaḥ mahā tejā mahī patiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १३ ॥
सा हि राज्यम् इदम् प्राप्य नृपस्य अश्व पतेः सुता । दुह्खितानाम् सपत्नीनाम् करिष्यति शोभनम् ॥

sā hi rājyam idam prāpya nṛpasya aśva pateḥ sutā ।
duhkhitānām sapatnīnām na kariṣyati śobhanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १४ ॥
स्मरिष्यति कौसल्याम् सुमित्राम् सुदुःखिताम् । भरतो राज्यमासाद्य कैकेय्याम् पर्यवस्थितः ॥

na smariṣyati kausalyām sumitrām ca suduḥkhitām ।
bharato rājyamāsādya kaikeyyām paryavasthitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १५ ॥
तामार्याम् स्वयमेवेह राजाऽनुग्रहणेन वा । सौमित्रे भर कौसल्या मुक्तमर्थमिमम् चर ॥

tāmāryām svayameveha rājā'nugrahaṇena vā ।
saumitre bhara kausalyā muktamarthamimam cara ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १६ ॥
एवम् मम ते भक्तिर्भविष्यति सुदर्शिता । धर्मज्ञ गुरुपूजायाम् धर्मश्चाप्यतुलो महान् ॥

evam mama ca te bhaktirbhaviṣyati sudarśitā ।
dharmajña gurupūjāyām dharmaścāpyatulo mahān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १७ ॥
एवम् कुरुष्व सौमित्रे मत्क्R^ते रघुनन्दन । अस्माभिर्विप्रहीनाया मातुर्नो भवेत्सुखम् ॥

evam kuruṣva saumitre matkR^te raghunandana ।
asmābhirviprahīnāyā māturno na bhavetsukham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १८ ॥
एवम् उक्तः तु रामेण लक्ष्मणः श्लक्ष्णया गिरा । प्रत्युवाच तदा रामम् वाक्यज्ञो वाक्य कोविदम् ॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa lakṣmaṇaḥ ślakṣṇayā girā ।
pratyuvāca tadā rāmam vākyajño vākya kovidam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · १९ ॥
तव एव तेजसा वीर भरतः पूजयिष्यति । कौसल्याम् सुमित्राम् प्रयतः अत्र सम्शयः ॥

tava eva tejasā vīra bharataḥ pūjayiṣyati ।
kausalyām ca sumitrām ca prayataḥ na atra samśayaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २० ॥
कौसल्या बिभृयात् आर्या सहस्रम् अपि मद् विधान् । यस्याः सहस्रम् ग्रामाणाम् सम्प्राप्तम् उपजीवनम् ॥

kausalyā bibhṛyāt āryā sahasram api mad vidhān ।
yasyāḥ sahasram grāmāṇām samprāptam upajīvanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २१ ॥
तदात्मभरणे चैव मम मातुस्तथैव च । पर्याप्ता मद्विधानाम् भरणाय यशस्विनी ॥

tadātmabharaṇe caiva mama mātustathaiva ca ।
paryāptā madvidhānām ca bharaṇāya yaśasvinī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २२ ॥
कुरुष्व मामनुचरम् वैधर्म्यम् नेह विद्यते । कृतार्थोऽहम् भविष्यामि तव चार्थः प्रकल्पते ॥

kuruṣva māmanucaram vaidharmyam neha vidyate ।
kṛtārtho'ham bhaviṣyāmi tava cārthaḥ prakalpate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २३ ॥
धनुर् आदाय सशरम् खनित्र पिटका धरः । अग्रतः ते गमिष्यामि पन्थानम् अनुदर्शयन् ॥

dhanur ādāya saśaram khanitra piṭakā dharaḥ ।
agrataḥ te gamiṣyāmi panthānam anudarśayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २४ ॥
आहरिष्यामि ते नित्यम् मूलानि फलानि च । वन्यानि यानि अन्यानि स्वाहाराणि तपस्विनाम् ॥

āhariṣyāmi te nityam mūlāni ca phalāni ca ।
vanyāni yāni ca anyāni svāhārāṇi tapasvinām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २५ ॥
भवाम्स् तु सह वैदेह्या गिरि सानुषु रम्स्यते । अहम् सर्वम् करिष्यामि जाग्रतः स्वपतः ते ॥

bhavāms tu saha vaidehyā giri sānuṣu ramsyate ।
aham sarvam kariṣyāmi jāgrataḥ svapataḥ ca te ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २६ ॥
रामः तु अनेन वाक्येन सुप्रीतः प्रत्युवाच तम् । व्रज आपृच्चस्व सौमित्रे सर्वम् एव सुहृज् जनम् ॥

rāmaḥ tu anena vākyena suprītaḥ pratyuvāca tam ।
vraja āpṛccasva saumitre sarvam eva suhṛj janam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २७ ॥
ये राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुणः स्वयम् । जनकस्य महा यज्ञे धनुषी रौद्र दर्शने ॥

ye ca rājño dadau divye mahātmā varuṇaḥ svayam ।
janakasya mahā yajñe dhanuṣī raudra darśane ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २८ ॥
अभेद्य कवचे दिव्ये तूणी अक्षय सायकौ । आदित्य विमलौ उभौ खड्गौ हेम परिष्कृतौ ॥

abhedya kavace divye tūṇī ca akṣaya sāyakau ।
āditya vimalau ca ubhau khaḍgau hema pariṣkṛtau ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · २९ ॥
सत्कृत्य निहितम् सर्वम् एतत् आचार्य सद्मनि । त्वम् आयुधम् आदाय क्षिप्रम् आव्रज लक्ष्मण ॥

satkṛtya nihitam sarvam etat ācārya sadmani ।
sa tvam āyudham ādāya kṣipram āvraja lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३० ॥
सुहृज् जनम् आमन्त्र्य वन वासाय निश्चितः । इष्क्वाकु गुरुम् आमन्त्र्य जग्राह आयुधम् उत्तमम् ॥

sa suhṛj janam āmantrya vana vāsāya niścitaḥ ।
iṣkvāku gurum āmantrya jagrāha āyudham uttamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३१ ॥
तत् दिव्यम् राज शार्दूलः सत्कृतम् माल्य भूषितम् । रामाय दर्शयाम् आस सौमित्रिः सर्वम् आयुधम् ॥

tat divyam rāja śārdūlaḥ satkṛtam mālya bhūṣitam ।
rāmāya darśayām āsa saumitriḥ sarvam āyudham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३२ ॥
तम् उवाच आत्मवान् रामः प्रीत्या लक्ष्मणम् आगतम् । काले त्वम् आगतः सौम्य कान्क्षिते मम लक्ष्मण ॥

tam uvāca ātmavān rāmaḥ prītyā lakṣmaṇam āgatam ।
kāle tvam āgataḥ saumya kānkṣite mama lakṣmaṇa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३३ ॥
अहम् प्रदातुम् इच्चामि यद् इदम् मामकम् धनम् । ब्राह्मणेभ्यः तपस्विभ्यः त्वया सह परम्तप ॥

aham pradātum iccāmi yad idam māmakam dhanam ।
brāhmaṇebhyaḥ tapasvibhyaḥ tvayā saha paramtapa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३४ ॥
वसन्ति इह दृढम् भक्त्या गुरुषु द्विज सत्तमाः । तेषाम् अपि मे भूयः सर्वेषाम् उपजीविनाम् ॥

vasanti iha dṛḍham bhaktyā guruṣu dvija sattamāḥ ।
teṣām api ca me bhūyaḥ sarveṣām ca upajīvinām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ३१ · ३५ ॥
वसिष्ठ पुत्रम् तु सुयज्ञम् आर्यम् । त्वम् आनय आशु प्रवरम् द्विजानाम् । अभिप्रयास्यामि वनम् समस्तान् । अभ्यर्च्य शिष्टान् अपरान् द्विजातीन् ॥

vasiṣṭha putram tu suyajñam āryam ।
tvam ānaya āśu pravaram dvijānām ।
abhiprayāsyāmi vanam samastān ।
abhyarcya śiṣṭān aparān dvijātīn ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.