tathā tu vilapantīm tām kausalyām rāma mātaram ।
uvāca lakṣmaṇo dīnaḥ tat kāla sadṛśam vacaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
na rocate mama api etat ārye yad rāghavo vanam ।
tyaktvā rājya śriyam gaccet striyā vākya vaśam gataḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
viparītaḥ ca vṛddhaḥ ca viṣayaiḥ ca pradharṣitaḥ ।
nṛpaḥ kim iva na brūyāc codyamānaḥ samanmathaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
na asya aparādham paśyāmi na api doṣam tathā vidham ।
yena nirvāsyate rāṣṭrāt vana vāsāya rāghavaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
na tam paśyāmy aham loke parokṣam api yo naraḥ ।
svamitro'pi nirasto'pi yo'syadoṣamudāharet ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
deva kalpam ṛjum dāntam ripūṇām api vatsalam ।
avekṣamāṇaḥ ko dharmam tyajet putram akāraṇāt ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tat idam vacanam rājñaḥ punar bālyam upeyuṣaḥ ।
putraḥ ko hṛdaye kuryāt rāja vRttam anusmaran ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
yāvad eva na jānāti kaścit artham imam naraḥ ।
tāvad eva mayā sādham ātmastham kuru śāsanam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
mayā pārśve sadhanuṣā tava guptasya rāghava ।
kaḥ samartho adhikam kartum kṛta antasya iva tiṣṭhataḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
nirmanuṣyām imām sarvām ayodhyām manuja ṛṣabha ।
kariṣyāmi śaraiaḥ tīkṣṇaiḥ yadi sthāsyati vipriye ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
bharatasya atha pakṣyo vā yo vā asya hitam iccati ।
sarvān etān vadhiṣyāmi mṛdur hi paribhūyate ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
protsāhito'yam kaikeyyā sa duṣṭo yadiḥ pitā ।
amitrabhūto nissaṅgam vadhyatām badhyatāmapi ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
gurorapyavaliptasya kāryākāryamajānataḥ ।
utphatham pratipannasya kāryam bhavati śāsanm ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
balameṣa kimāśritya hetum vā puruṣarṣabha ।
dātumicchati kaikeyya rājyam sthitamidam tava ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tvayā caiva mayā caiva kṛtvā vairam anuttamam ।
kasya śaktiḥ śriyam dātum bharatāya ari śāsana ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
anuraktaḥ asmi bhāvena bhrātaram devi tattvataḥ ।
satyena dhanuṣā caiva dattena iṣṭena te śape ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
dīptam agnim araṇyam vā yadi rāmaḥ pravekṣyate ।
praviṣṭam tatra mām devi tvam pūrvam avadhāraya ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
harāmi vīryāt duhkham te tamaḥ sūryaiva uditaḥ ।
devī paśyatu me vīryam rāghavaḥ caiva paśyatu ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
etat tu vacanam śrutvā lakṣmaṇasya mahātmanaḥ ।
uvāca rāmam kausalyā rudantī śoka lālasā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
bhrātus te vadataḥ putra lakṣmaṇasya śrutam tvayā ।
yad atra anantaram tat tvam kuruṣva yadi rocate ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
na ca adharmyam vacaḥ śrutvā sapatnyā mama bhāṣitam ।
vihāya śoka samtaptām gantum arhasi mām itaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
dharmajña yadi dharmiṣṭho dharmam caritum iccasi ।
śuśrūṣa mām ihasthaḥ tvam cara dharmam anuttamam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
śuśrūṣur jananīm putra sva gṛhe niyataḥ vasan ।
pareṇa tapasā yuktaḥ kāśyapaḥ tridivam gataḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
yathā eva rājā pūjyaḥ te gauraveṇa tathā hi aham ।
tvām na aham anujānāmi na gantavyam itaḥ vanam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tvad viyogān na me kāryam jīvitena sukhena vā ।
tvayā saha mama śreyaḥ tṛṇānām api bhakṣaṇam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
yadi tvam yāsyasi vanam tyaktvā mām śoka lālasām ।
aham prāyam iha āsiṣye na hi śakṣyāmi jīvitum ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tataḥ stvam prāpsyase putra nirayam loka viśrutam ।
brahma hatyām iva adharmāt samudraḥ saritām patiḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
vilapantīm tathā dīnām kausalyām jananīm tataḥ ।
uvāca rāmaḥ dharma atmā vacanam dharma samhitam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
na asti śaktiḥ pitur vākyam samatikramitum mama ।
prasādaye tvām śirasā gantum iccāmy aham vanam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
ṛṣiṇā ca pitur vākyam kurvatā vrata cāriṇā ।
gaur hatā jānatā dharmam kaṇḍunā api vipaścitā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
asmākam ca kule pūrvam sagarasya ājñayā pituḥ ।
khanadbhiḥ sāgaraiḥ bhūtim avāptaḥ sumahān vadhaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
jāmadagnyena rāmeṇa reṇukā jananī svayam ।
kṛttā paraśunā araṇye pitur vacana kāriṇā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
etairanyaiśca bahubhirdevi devasamaiḥ kṛtam ।
piturvacanamaklībam kariṣyāmi piturśitam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
na khalv etan mayā ekena kriyate pitṛ śāsanam ।
etairapi kṛtam devi ye mayā tava kīrtitāḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
nāham dharmamapūrvam te pratikūlam pravartaye ।
pūrvaiḥ ayam abhipretaḥ gataḥ mārgo anugamyate ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tat etat tu mayā kāryam kriyate bhuvi na anyathā ।
pitur hi vacanam kurvan na kaścin nāma hīyate ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tām evam uktvā jananīm lakṣmaṇam punar abravīt ।
tava lakṣmaṇa jānāmi mayi sneham anuttamam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tava lakṣmaṇa jānāmi mayi snehamanuttamam ।
vikramam caiva satyam ca tejaśca sudurāsadam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
mama māturmahadduḥkhamatulam śubhalakṣamṇa ।
abhiprāyam avijñāya satyasya ca śamasya ca ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
dharmaḥ hi paramaḥ loke dharme satyam pratiṣṭhitam ।
dharma samśritam etac ca pitur vacanam uttamam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
samśrutya ca pitur vākyam mātur vā brāhmaṇasya vā ।
na kartavyam vṛthā vīra dharmam āśritya tiṣṭhatā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
so aham na śakṣyāmi pitur niyogam ativartitum ।
pitur hi vacanāt vīra kaikeyyā aham pracoditaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tat enām visṛja anāryām kṣatra dharma āśritām matim ।
dharmam āśraya mā taikṣṇyam mad buddhir anugamyatām ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tam evam uktvā sauhārdāt bhrātaram lakṣmaṇa agrajaḥ ।
uvāca bhūyaḥ kausalyām prānjaliḥ śirasā ānataḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
anumanyasva mām devi gamiṣyantam itaḥ vanam ।
śāpitā asi mama prāṇaiḥ kuru svastyayanāni me ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tīrṇa pratijñaḥ ca vanāt punar eṣyāmy aham purīm ।
yayātiriva rājarṣiḥ purā hitvā punardhivam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
śokassamdhāryatām mātarhṛdaye sādhu mā śucaḥ ।
vanavāsādihaiṣyāmi punaḥ kṛtvā piturvacaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tvayā mayā ca vaidehyā lakṣmaṇena sumitrayā ।
piturniyoge sthātavyameṣa dharmaḥ sanāanaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
amba samhṛtya sambhārān duḥkham hṛdi nigṛhya ca ।
vanavāsakṛtā buddhirmama dharmyānuvartyatām ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
etadvaca stasya niśamya mātā ।
sudharmyamavyagramaviklabam ca ।
mṛteva samjñām pratilabhya devī ।
samīkṣya rāmam punarityuvāca ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
yathaiva te putra pitā tathāham ।
guruḥ svadharmeṇa suhṛttayā ca ।
na tvānujānāmi na māṁvihāya ।
suduḥkhitāmarhasi gantumevam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
kim jīviteneha vinā tvayā me ।
lokena vā kim svadhayā'mṛtena ।
śreyo muhūrtam tava sannidhānam ।
mameha kṛtsnādapi jīvalokāt ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
narairivolkābhirapohyamāno ।
mahāgajo'dhvānamanupraviṣṭaḥ ।
bhūyaḥ prajajvāla vilāpamevam ।
niśamya rāmaḥ karuṇam jananyā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
sa mātaram caiva visamjñakalpā ।
mārtam ca saumitri mabhiprataptam ।
dharme sthito dharmyamuvāca vākyam ।
yathā sa evārhati tatra vaktum ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
aham hi te lakṣmaṇa nityameva ।
jānāmi bhaktim ca parākramam ca ।
mama tvabhiprāya masannirīkṣya ।
mātrā sahābhyardasi mā suduḥkham ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
dharmārthakāmāḥ khalu tāta loke ।
samīkṣitā dharmaphalodayeṣu ।
te tatra sarve syurasamśayam me ।
bhāryeva vaśyābhimatā suputrā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
yasmimstu sarve syurasanniviṣṭā ।
dharmo yataḥ syāt tadupakrameta ।
dveṣyo bhavatyarthaparo hi loke ।
kāmātmatā khalvapi na praśastā ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
guruśca rājā ca pitā ca vṛddhaḥ ।
krodhātpraharṣa dyadi vāpi kāmāt ।
yadvyādiśet kāryamavekṣya dharmam ।
kastanna kuryādanṛdanṛśamsavṛttiḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
savai na śaknomi pituḥ pratijñā ।
mimāmakartum sakalam yathāvat ।
sa hyavayostata gururniyoge ।
devāśca bhartā sa gatissa dharmaḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
tasmin punarjīvati dharmarāje ।
viśeṣataḥ sve pathi vartamāne ।
devī mayā sārthamito'pagacchet ।
katham svidanyā vidhaveva nārī ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
sā mānumanyasva vanam vrajantam ।
kuruṣva naḥ svastyayanāni devi ।
yathā samāpte punarāvrajeyam ।
yathā hi styena punaryayātiḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
yaśo hyaham kevalarājyakāraṇāt ।
na pṛṣṭhataḥ kartumalam mahodayam ।
adīrghakāle na tu devi jīvite ।
vṛṇe'varāmadya mahīmadharmataḥ ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.
prasādayan nara vṛṣabhaḥ sa mātaram ।
parākramājjigamiṣureva domḍakān ।
atha anujam bhRśam anuśāsya darśanam ।
cakāra tām hRdi jananīm pradakṣiṇam ॥
हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।
English translation coming soon.