वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः १५ · ४९ श्लोकाःSarga 15 · 49 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · १५ · १ ॥
ते तु ताम् रजनीम् उष्य ब्राह्मणा वेद पारगाः । उपतस्थुर् उपस्थानम् सह राज पुरोहिताः ॥

te tu tām rajanīm uṣya brāhmaṇā veda pāragāḥ ।
upatasthur upasthānam saha rāja purohitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २ ॥
अमात्या बल मुख्याः मुख्या ये निगमस्य च । राघवस्य अभिषेक अर्थे प्रीयमाणाः तु सम्गताः ॥

amātyā bala mukhyāḥ ca mukhyā ye nigamasya ca ।
rāghavasya abhiṣeka arthe prīyamāṇāḥ tu samgatāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३ ॥
उदिते विमले सूर्ये पुष्ये अभ्यागते अहनि । अभिषेकाय रामस्य द्विज इन्द्रैः उपकल्पितम् ॥

udite vimale sūrye puṣye ca abhyāgate ahani ।
abhiṣekāya rāmasya dvija indraiḥ upakalpitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४ ॥
कान्चना जल कुम्भाः भद्र पीठम् स्वलम्क्Rतम् । काञ्चना जलकुमाभश्च भद्रपीठं स्वलङ्कृतम् ॥

kāncanā jala kumbhāḥ ca bhadra pīṭham svalamkRtam ।
kāñcanā jalakumābhaśca bhadrapīṭhaṁ svalaṅkṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ५ ॥
रथश्च सम्यगा स्तीर्णोभास्वता व्याग्रचर्मणा । गङ्गायमुनयोः पुण्यात्सङ्गमादाहृतं जलम् ॥

rathaśca samyagā stīrṇobhāsvatā vyāgracarmaṇā ।
gaṅgāyamunayoḥ puṇyātsaṅgamādāhṛtaṁ jalam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ६ ॥
याश्चान्याः सरितः पुण्या ह्रदाः कूपाः सरांसि च । प्राग्वाहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहा स्समाहिताः ॥

yāścānyāḥ saritaḥ puṇyā hradāḥ kūpāḥ sarāṁsi ca ।
prāgvāhāścordhvavāhāśca tiryagvāhā ssamāhitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ७ ॥
ताभ्यश्चैवाहृतं तो यं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः । सलाजाः क्षीरिभिश्छन्ना घटाः काञ्चनराजताः ॥

tābhyaścaivāhṛtaṁ to yaṁ samudrebhyaśca sarvaśaḥ ।
salājāḥ kṣīribhiśchannā ghaṭāḥ kāñcanarājatāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ८ ॥
पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा । क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भाः सुमनसः पयः ॥

padmotpalayutā bhānti pūrṇāḥ paramavāriṇā ।
kṣaudraṁ dadhi ghṛtaṁ lājā darbhāḥ sumanasaḥ payaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ९ ॥
वेश्याश्चैव शुभाचाराः सर्वाभरणभूषिताः । चन्द्रांशुविकचप्रख्यं काञ्चनं रत्नभुषितम् ॥

veśyāścaiva śubhācārāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ ।
candrāṁśuvikacaprakhyaṁ kāñcanaṁ ratnabhuṣitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १० ॥
सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनमुत्तमम् । चन्द्रमण्डलसम्काशमातपत्रं पाण्डुरम् ॥

sajjaṁ tiṣṭhati rāmasya vālavyajanamuttamam ।
candramaṇḍalasamkāśamātapatraṁ ca pāṇḍuram ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ११ ॥
सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्कृतम् । पाण्डुरश्च वृषः सज्जः पाण्डुरोऽस्वश्च सुस्थितः ॥

sajjaṁ dyutikaraṁ śrīmadabhiṣekapuraskṛtam ।
pāṇḍuraśca vṛṣaḥ sajjaḥ pāṇḍuro'svaśca susthitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १२ ॥
प्रसृतश्च गजः श्रीमानौपवाह्यः प्रतीक्षते । अष्टौ कन्या माङ्गल्याः सर्वाभरणभूषिताः ॥

prasṛtaśca gajaḥ śrīmānaupavāhyaḥ pratīkṣate ।
aṣṭau ca kanyā māṅgalyāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १३ ॥
वादित्राणि सर्वाणि वन्दिनश्च तथापरे । इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये संभ्रियेताभिषेचनम् ॥

vāditrāṇi ca sarvāṇi vandinaśca tathāpare ।
ikṣvākūṇāṁ yathā rājye saṁbhriyetābhiṣecanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १४ ॥
तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचन्म् । ते राजवचनात्तत्र समवेता महीपतिम् ॥

tathājātīyamādāya rājaputrābhiṣecanm ।
te rājavacanāttatra samavetā mahīpatim ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १५ ॥
अपश्यन्तोऽब्रुवन् को बु राज्ञोनः प्रतिपादयेत् । पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः ॥

apaśyanto'bruvan ko bu rājñonaḥ pratipādayet ।
na paśyāmaśca rājānamuditaśca divākaraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १६ ॥
यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः । इति तेषु ब्रुवाणेषु सार्वभौमान् महीपतीन् ॥

yauvarājyābhiṣekaśca sajjo rāmasya dhīmataḥ ।
iti teṣu bruvāṇeṣu sārvabhaumān mahīpatīn ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १७ ॥
अब्रवीत्तानिदं सर्वान्सुमन्त्रो राजसत्कृतः । रामः सम्यग् आस्तीर्णो भास्वरा व्याघ्र चर्मणा ॥

abravīttānidaṁ sarvānsumantro rājasatkṛtaḥ ।
rāmaḥ ca samyag āstīrṇo bhāsvarā vyāghra carmaṇā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १८ ॥
गन्गा यमुनयोह् पुण्यात् सम्गमात् आह्Rतम् जलम् । अयं पृच्छामि वचनात् सुखमायुष्मतामहम् ॥

gangā yamunayoh puṇyāt samgamāt āhRtam jalam ।
ayaṁ pṛcchāmi vacanāt sukhamāyuṣmatāmaham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · १९ ॥
राज्ञः संप्रतिबुद्धस्य चानागमनकारणम् । इत्युक्त्वान्तःपुरद्वारमाजगाम पुराणवित् ॥

rājñaḥ saṁpratibuddhasya cānāgamanakāraṇam ।
ityuktvāntaḥpuradvāramājagāma purāṇavit ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २० ॥
सदासक्तं तद्वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह । तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य विशां पतेः ॥

sadāsaktaṁ ca tadveśma sumantraḥ praviveśa ha ।
tuṣṭāvāsya tadā vaṁśaṁ praviśya sa viśāṁ pateḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २१ ॥
शयनीयं नरेन्ध्रस्य तदसाद्य व्यतिष्ठत । सोऽत्यासाद्य तु तद्वेश्म तिरस्करिणि मन्त्रा ॥

śayanīyaṁ narendhrasya tadasādya vyatiṣṭhata ।
so'tyāsādya tu tadveśma tiraskariṇi mantrā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २२ ॥
आशीर्भिर्गुणयुक्ताभिरभितुष्टाव राघवम् । सोमसूर्यौ काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि ॥

āśīrbhirguṇayuktābhirabhituṣṭāva rāghavam ।
somasūryau ca kākutstha śivavaiśravaṇāvapi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २३ ॥
वरुणश्चग्निरिन्द्रश्च विजयम् प्रदिशन्तु ते । गता भगवती रात्रिरः शिवमुपस्थितम् ॥

varuṇaścagnirindraśca vijayam pradiśantu te ।
gatā bhagavatī rātriraḥ śivamupasthitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २४ ॥
बुद्ध्यस्व नृपशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम् । ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागता नृप ॥

buddhyasva nṛpaśārdūla kuru kāryamanantaram ।
brāhmaṇā balamukhyāśca naigamāścāgatā nṛpa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २५ ॥
दर्शनम् प्रतिकाङ्क्षन्ते प्रतिबुद्ध्यस्व राघव । स्तुवन्तं तम् तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम् ॥

darśanam pratikāṅkṣante pratibuddhyasva rāghava ।
stuvantaṁ tam tadā sūtaṁ sumantraṁ mantrakovidam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २६ ॥
प्रतिबुद्ध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत् । राममानय सूतेति यदस्यभिहितो/अनया ॥

pratibuddhya tato rājā idaṁ vacanamabravīt ।
rāmamānaya sūteti yadasyabhihito/anayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २७ ॥
किमिदं कारणम् येन ममाज्ञा प्रतिहन्यते । चैव सम्प्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम् ॥

kimidaṁ kāraṇam yena mamājñā pratihanyate ।
na caiva samprasupto'hamānayehāśu rāghavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २८ ॥
इति राजा दशरथः सूतं तत्रान्वशात्पुनः । राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम् ॥

iti rājā daśarathaḥ sūtaṁ tatrānvaśātpunaḥ ।
sa rājavacanaṁ śrutvā śirasā pratipūjya tam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · २९ ॥
निर्जगम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत् । प्रसन्नो राजमार्गं पताकाध्वजशोभितम् ॥

nirjagama nṛpāvāsānmanyamānaḥ priyaṁ mahat ।
prasanno rājamārgaṁ ca patākādhvajaśobhitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३० ॥
हृष्टः प्रमुदितः सूतो जगामाशु विलोकयन् । सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः ॥

hṛṣṭaḥ pramuditaḥ sūto jagāmāśu vilokayan ।
sa sūtastatra śuśrāva rāmādhikaraṇāḥ kathāḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३१ ॥
अभिषेचनसंयुक्तास्सर्वलोकस्य हृष्टवत् । ततो ददर्श रुचिरं कैलासशिखरप्रभम् ॥

abhiṣecanasaṁyuktāssarvalokasya hṛṣṭavat ।
tato dadarśa ruciraṁ kailāsaśikharaprabham ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३२ ॥
रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम् । महाकवाटपिहितं वितर्दिशतशोभितम् ॥

rāmaveśma sumantrastu śakraveśmasamaprabham ।
mahākavāṭapihitaṁ vitardiśataśobhitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३३ ॥
काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम् । शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम् ॥

kāñcanapratimaikāgraṁ maṇividrumatoraṇam ।
śāradābhraghanaprakhyaṁ dīptaṁ meruguhopamam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३४ ॥
मणिभिर्वरमाल्यानां सुमहद्भिरलंकृतम् । मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्धनागुरुभूषितम् ॥

maṇibhirvaramālyānāṁ sumahadbhiralaṁkṛtam ।
muktāmaṇibhirākīrṇaṁ candhanāgurubhūṣitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३५ ॥
गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्धार्दुरं शिखरं यथा । सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम् ॥

gandhānmanojñān visṛjaddhārduraṁ śikharaṁ yathā ।
sārasaiśca mayūraiśca vinadadbhirvirājitam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३६ ॥
सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा । मन्श्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा ॥

sukṛtehāmṛgākīrṇaṁ sukīrṇaṁ bhaktibhistathā ।
manścakṣuśca bhūtānāmādadattigmatejasā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३७ ॥
चन्द्रभास्करसंकाशम् कुबेरभवनोपमम् । महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम् ॥

candrabhāskarasaṁkāśam kuberabhavanopamam ।
mahendradhāmapratimaṁ nānāpakṣisamākulam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३८ ॥
मेरुशृङ्गसमम् सूतो रामवेश्म ददर्श ह । उपस्थितैः समाकीर्णम् जनैरञ्जलिकारिभिः ॥

meruśṛṅgasamam sūto rāmaveśma dadarśa ha ।
upasthitaiḥ samākīrṇam janairañjalikāribhiḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ३९ ॥
उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः । रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैः समलम्कृतम् ॥

upādāya samākrāntaistathā jānapadairjanaiḥ ।
rāmābhiṣekasumukhairunmukhaiḥ samalamkṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४० ॥
महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम् । नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम् ॥

mahāmeghasamaprakhyamudagraṁ suvibhūṣitam ।
nānāratnasamākīrṇaṁ kubjakairātakāvṛtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४१ ॥
वाजियुक्तेन रथेन सारथि । र्नराकुलं राजकुलम् विराजयन् । वरूथिना रामगृहाभिपातिना । पुरस्य सर्वस्य मनांसि हर्शयन् ॥

sa vājiyuktena rathena sārathi ।
rnarākulaṁ rājakulam virājayan ।
varūthinā rāmagṛhābhipātinā ।
purasya sarvasya manāṁsi harśayan ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४२ ॥
ततस्समासाद्य महाधनं महत् । प्रहृष्टरोमा बभूव सारथिः । मृगैर्मयूरैश्च समाकुलोल्बणं । गृहं वरार्हस्य शचीपतेरिव ॥

tatassamāsādya mahādhanaṁ mahat ।
prahṛṣṭaromā sa babhūva sārathiḥ ।
mṛgairmayūraiśca samākulolbaṇaṁ ।
gṛhaṁ varārhasya śacīpateriva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४३ ॥
तत्र कैलासनिभाः स्वलंकृताः । प्रविश्य कक्ष्यास्त्रिदशालयोपमाः । प्रियान् वरान् राममते स्थितान् बहून् । व्यपोह्य शुद्धांतमुपस्थितो रथी ॥

sa tatra kailāsanibhāḥ svalaṁkṛtāḥ ।
praviśya kakṣyāstridaśālayopamāḥ ।
priyān varān rāmamate sthitān bahūn ।
vyapohya śuddhāṁtamupasthito rathī ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४४ ॥
तत्र शुश्राव हर्षयुक्ता । रामाभिषेकार्थकृता जनानां । नरेम्द्रसूनोरभिमंगLआर्थाः । सर्वस्य लोकस्य गिरः प्रहृष्टः ॥

sa tatra śuśrāva ca harṣayuktā ।
rāmābhiṣekārthakṛtā janānāṁ ।
naremdrasūnorabhimaṁgaLārthāḥ ।
sarvasya lokasya giraḥ prahṛṣṭaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४५ ॥
महेंद्रसद्मप्रतिमं तु वेश्म । रामस्य रम्यं मृगमुच्चं । विभ्राजमानं प्रभया सुमम्त्रः ॥

maheṁdrasadmapratimaṁ tu veśma ।
rāmasya ramyaṁ mṛgamuccaṁ ।
vibhrājamānaṁ prabhayā sumamtraḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४६ ॥
उपस्थितै रञ्जलिकारिभिश्च । सोपायनैर्जानपदैर्जनैश्च । कोट्या परार्धैश्च विमुक्तयानैः । समाकुलं द्वारपदम् ददर्श ॥

upasthitai rañjalikāribhiśca ।
sopāyanairjānapadairjanaiśca ।
koṭyā parārdhaiśca vimuktayānaiḥ ।
samākulaṁ dvārapadam dadarśa ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४७ ॥
ततो महामेघमहीधराभं । प्रभिन्नमत्यङ्कुशमत्यसह्यम् । रामोपवाह्याम् रुचिरम् ददर्श । शत्रुम्जयं नागमुदग्रकायम् ॥

tato mahāmeghamahīdharābhaṁ ।
prabhinnamatyaṅkuśamatyasahyam ।
rāmopavāhyām ruciram dadarśa ।
śatrumjayaṁ nāgamudagrakāyam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४८ ॥
स्वलंकृतान् सास्वरथान् सकुम्जरा । नमात्यमुखयाम्श्च ददर्श वल्लभान् । व्यपोह्य सूतः सहितान्समंततः । समृद्धमंतःपुर माविवेश ह ॥

svalaṁkṛtān sāsvarathān sakumjarā ।
namātyamukhayāmśca dadarśa vallabhān ।
vyapohya sūtaḥ sahitānsamaṁtataḥ ।
samṛddhamaṁtaḥpura māviveśa ha ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १५ · ४९ ॥
ततोऽद्रिकूटाचलमेघसन्नि भं । महाविमानोपमवेश्मसंयुतम् । अवार्यमाणः प्रविवेश सारथिः । प्रभूतरत्नं मकरो यथार्णवम् ॥

tato'drikūṭācalameghasanni bhaṁ ।
mahāvimānopamaveśmasaṁyutam ।
avāryamāṇaḥ praviveśa sārathiḥ ।
prabhūtaratnaṁ makaro yathārṇavam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.