वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः १३ · २६ श्लोकाःSarga 13 · 26 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · १३ · १ ॥
अतत् अर्हम् महा राजम् शयानम् अतथा उचितम् । ययातिम् इव पुण्य अन्ते देव लोकात् परिच्युतम् ॥

atat arham mahā rājam śayānam atathā ucitam ।
yayātim iva puṇya ante deva lokāt paricyutam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २ ॥
अनर्थ रूपा सिद्ध अर्थाअभीता भय दर्शिनी । पुनर् आकारयाम् आस तम् एव वरम् अन्गना ॥

anartha rūpā siddha arthāabhītā bhaya darśinī ।
punar ākārayām āsa tam eva varam anganā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ३ ॥
त्वम् कत्थसे महा राज सत्य वादी द्Rढ व्रतः । मम इमम् वरम् कस्मात् विधारयितुम् इच्चसि ॥

tvam katthase mahā rāja satya vādī dRḍha vrataḥ ।
mama ca imam varam kasmāt vidhārayitum iccasi ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ४ ॥
एवम् उक्तः तु कैकेय्या राजा दश रथः तदा । प्रत्युवाच ततः क्रुद्धो मुहूर्तम् विह्वलन्न् इव ॥

evam uktaḥ tu kaikeyyā rājā daśa rathaḥ tadā ।
pratyuvāca tataḥ kruddho muhūrtam vihvalann iva ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ५ ॥
म्Rते मयि गते रामे वनम् मनुज पुम्गवे । हन्त अनार्ये मम अमित्रे रामः प्रव्राजितः वनम् ॥

mRte mayi gate rāme vanam manuja pumgave ।
hanta anārye mama amitre rāmaḥ pravrājitaḥ vanam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ६ ॥
स्वर्गेऽपि खलु रामस्य कुशलं दैवतैरह्म् । प्रत्यादेशादभिहितं धारयिष्ये कथं बत ॥

svarge'pi khalu rāmasya kuśalaṁ daivatairahm ।
pratyādeśādabhihitaṁ dhārayiṣye kathaṁ bata ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ७ ॥
कैकेय्याः प्रियकामेन रामः प्रव्राजितो मया । यदि सत्यम् ब्रवीम्य् एतत् तत् असत्यम् भविष्यति ॥

kaikeyyāḥ priyakāmena rāmaḥ pravrājito mayā ।
yadi satyam bravīmy etat tat asatyam bhaviṣyati ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ८ ॥
अपुत्रेण मया पुत्रः श्रमेण महता महान् । रामो लब्धो महाबाहुः कथं त्यज्यते मया ॥

aputreṇa mayā putraḥ śrameṇa mahatā mahān ।
rāmo labdho mahābāhuḥ sa kathaṁ tyajyate mayā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ९ ॥
शूर्श्च कृतविद्यश्च जितक्रोधः क्षमापरः । कथं कमलपत्राक्षो मया रामो विवास्यते ॥

śūrśca kṛtavidyaśca jitakrodhaḥ kṣamāparaḥ ।
kathaṁ kamalapatrākṣo mayā rāmo vivāsyate ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १० ॥
कथमिन्दीवरश्यामं दीर्घबाहुं महाबलम् । अभिराममहं रामम् प्रेषयिष्यामि दण्डकान् ॥

kathamindīvaraśyāmaṁ dīrghabāhuṁ mahābalam ।
abhirāmamahaṁ rāmam preṣayiṣyāmi daṇḍakān ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · ११ ॥
सुखानामुचितस्यैव दुःखैरनुचितस्य च । दुःखं नामानुपश्येयं कथं रामस्य धीमतः ॥

sukhānāmucitasyaiva duḥkhairanucitasya ca ।
duḥkhaṁ nāmānupaśyeyaṁ kathaṁ rāmasya dhīmataḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १२ ॥
यदि दुःखमकृत्वाद्य मम संक्रमणं भवेत् । अदुःखार्हस्य रामस्य ततः सुखमवाप्नु याम् ॥

yadi duḥkhamakṛtvādya mama saṁkramaṇaṁ bhavet ।
aduḥkhārhasya rāmasya tataḥ sukhamavāpnu yām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १३ ॥
नृशंसे पापसंकल्पे रामं स्त्यपराक्रमम् । किम् विप्रियेण कैकेयि प्रियं योजयसे मम ॥

nṛśaṁse pāpasaṁkalpe rāmaṁ styaparākramam ।
kim vipriyeṇa kaikeyi priyaṁ yojayase mama ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १४ ॥
अकीर्तिरतुला लोके ध्रुवः परिभवश्च मे । तथा विलपतः तस्य परिभ्रमित चेतसः ॥

akīrtiratulā loke dhruvaḥ paribhavaśca me ।
tathā vilapataḥ tasya paribhramita cetasaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १५ ॥
अस्तम् अभ्यगमत् सूर्यो रजनी अभ्यवर्तत । सा त्रि यामा तथा आर्तस्य चन्द्र मण्डल मण्डिता ॥

astam abhyagamat sūryo rajanī ca abhyavartata ।
sā tri yāmā tathā ārtasya candra maṇḍala maṇḍitā ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १६ ॥
राज्ञो विलपमानस्य व्यभासत शर्वरी । तथैव उष्णम् विनिह्श्वस्य व्Rद्धो दशरथो न्Rपः ॥

rājño vilapamānasya na vyabhāsata śarvarī ।
tathaiva uṣṇam vinihśvasya vRddho daśaratho nRpaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १७ ॥
विललाप आर्तवद् दुह्खम् गगन आसक्त लोचनः । प्रभातम् त्वया इच्चामि मया अयम् रचितः अन्जलिः ॥

vilalāpa ārtavad duhkham gagana āsakta locanaḥ ।
na prabhātam tvayā iccāmi mayā ayam racitaḥ anjaliḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १८ ॥
अथवा गम्यताम् शीघ्रम् अहम् इच्चामि निर्घ्Rणाम् । अथ वा गम्यतां शीघ्रं नाहमिच्छामि निर्घृणाम् ॥

athavā gamyatām śīghram na aham iccāmi nirghRṇām ।
atha vā gamyatāṁ śīghraṁ nāhamicchāmi nirghṛṇām ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · १९ ॥
न्Rशम्साम् कैकेयीम् द्रष्टुम् यत् क्Rते व्यसनम् महत् । एवम् उक्त्वा ततः राजा कैकेयीम् सम्यत अन्जलिः ॥

nRśamsām kaikeyīm draṣṭum yat kRte vyasanam mahat ।
evam uktvā tataḥ rājā kaikeyīm samyata anjaliḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २० ॥
प्रसादयाम् आस पुनः कैकेयीम् इदम् अब्रवीत् । साधु व्Rत्तस्य दीनस्य त्वद् गतस्य गत आयुषः ॥

prasādayām āsa punaḥ kaikeyīm ca idam abravīt ।
sādhu vRttasya dīnasya tvad gatasya gata āyuṣaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २१ ॥
प्रसादः क्रियताम् देवि भद्रे राज्ञो विशेषतः । शून्येन खलु सुश्रोणि मया इदम् समुदाह्Rतम् ॥

prasādaḥ kriyatām devi bhadre rājño viśeṣataḥ ।
śūnyena khalu suśroṇi mayā idam samudāhRtam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २२ ॥
कुरु साधु प्रसादम् मे बाले सह्Rदया हि असि । प्रसीद देवि रामो मे त्वद्धत्तं राज्यमव्ययम् ॥

kuru sādhu prasādam me bāle sahRdayā hi asi ।
prasīda devi rāmo me tvaddhattaṁ rājyamavyayam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २३ ॥
लभतामसितापाङ्गे यशः परमवाप्नुहि । मम रामस्य लोकस्य गुरूणां भरतस्य च ॥

labhatāmasitāpāṅge yaśaḥ paramavāpnuhi ।
mama rāmasya lokasya gurūṇāṁ bharatasya ca ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २४ ॥
प्रियमेतद्गुरुश्रोणि कुरु चारुमुखेक्षणे । विशुद्ध भावस्य सु दुष्ट भावा । दीनस्य ताम्राश्रुकलस्य राज्ञः । श्रुत्वा विचित्रम् करुणम् विलापम् । भर्तुर् न्Rशम्सा चकार वाक्यम् ॥

priyametadguruśroṇi kuru cārumukhekṣaṇe ।
viśuddha bhāvasya su duṣṭa bhāvā ।
dīnasya tāmrāśrukalasya rājñaḥ ।
śrutvā vicitram karuṇam vilāpam ।
bhartur nRśamsā na cakāra vākyam ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २५ ॥
ततः राजा पुनर् एव मूर्चितः । प्रियाम् अतुष्टाम् प्रतिकूल भाषिणीम् । समीक्ष्य पुत्रस्य विवासनम् प्रति । क्षितौ विसम्ज्ञो निपपात दुह्खितः ॥

tataḥ sa rājā punar eva mūrcitaḥ ।
priyām atuṣṭām pratikūla bhāṣiṇīm ।
samīkṣya putrasya vivāsanam prati ।
kṣitau visamjño nipapāta duhkhitaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १३ · २६ ॥
इतीव राज्ञो व्य्थितस्य सा निशा । जगाम घोरं स्वसतो मनस्विनः । विबोध्यमानः प्रतिबोधनं तदा । निवारयामास राजसत्तमः ॥

itīva rājño vythitasya sā niśā ।
jagāma ghoraṁ svasato manasvinaḥ ।
vibodhyamānaḥ pratibodhanaṁ tadā ।
nivārayāmāsa sa rājasattamaḥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.