वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ११४ · ३१ श्लोकाःSarga 114 · 31 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ११४ · १ ॥
स्त्रिग्धगम्भीरघोषेण स्यन्दनेनोपयान् प्रभु: । अयोध्यां भरत: क्षिप्रं प्रविवेश महायशा: २.११४.१॥ ॥

strigdhagambhīraghoṣeṇa syandanenopayān prabhu: ।
ayodhyāṁ bharata: kṣipraṁ praviveśa mahāyaśā: ॥ 2.114.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २ ॥
बिडालोलूकचरितामालीननरवारणाम् । तिमिराभ्याहतां कालीमप्रकाशां निशामिव २.११४.२॥ ॥

biḍālolūkacaritāmālīnanaravāraṇām ।
timirābhyāhatāṁ kālīmaprakāśāṁ niśāmiva ॥ 2.114.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ३ ॥
राहुशत्रो: प्रियां पत्नीं श्रिया प्रज्वलितप्रभाम् । ग्रहेणाभ्युत्थिते नैकां रोहिणीमिव पीडिताम् २.११४.३॥ ॥

rāhuśatro: priyāṁ patnīṁ śriyā prajvalitaprabhām ।
graheṇābhyutthite naikāṁ rohiṇīmiva pīḍitām ॥ 2.114.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ४ ॥
अल्पोष्णक्षुब्धसलिलां धर्मोत्तप्तविहङ्गमाम् । लीनमीनझषग्राहां कृशां गिरिनदीमिव २.११४.४॥ ॥

alpoṣṇakṣubdhasalilāṁ dharmottaptavihaṅgamām ।
līnamīnajhaṣagrāhāṁ kṛśāṁ girinadīmiva ॥ 2.114.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ५ ॥
विधूमामिव हेमाभामध्वराग्ने: समुत्थिताम् । हविरभ्युक्षितां पश्चात् शिखां विप्रलयं गताम् २.११४.५॥ ॥

vidhūmāmiva hemābhāmadhvarāgne: samutthitām ।
havirabhyukṣitāṁ paścāt śikhāṁ vipralayaṁ gatām ॥ 2.114.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ६ ॥
विध्वस्तकवचां रुग्णजवाजिरथध्वजाम् । हतप्रवीरामापन्नां चमूमिव महाहवे २.११४.६॥ ॥

vidhvastakavacāṁ rugṇajavājirathadhvajām ।
hatapravīrāmāpannāṁ camūmiva mahāhave ॥ 2.114.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ७ ॥
सफेना सस्वना भूत्वा सागरस्य समुत्थिताम् । प्रशान्तमारुतोद्घातां जलोर्मिमिव निस्वनाम् २.११४.७॥ ॥

saphenā sasvanā bhūtvā sāgarasya samutthitām ।
praśāntamārutodghātāṁ jalormimiva nisvanām ॥ 2.114.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ८ ॥
त्यक्तां यज्ञायुधै: सर्वैरभिरूपैश्च याजकै: । सुत्याकाले विनिर्वृत्ते वेदिं गतरवामिव २.११४.८॥ ॥

tyaktāṁ yajñāyudhai: sarvairabhirūpaiśca yājakai: ।
sutyākāle vinirvṛtte vediṁ gataravāmiva ॥ 2.114.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ९ ॥
गोष्ठमध्ये स्थितामार्त्तामचरन्तीं तृणं नवम् । गोवृषेण परित्यक्तां गवां पत्तिमिवोत्सुकाम् २.११४.९॥ ॥

goṣṭhamadhye sthitāmārttāmacarantīṁ tṛṇaṁ navam ।
govṛṣeṇa parityaktāṁ gavāṁ pattimivotsukām ॥ 2.114.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १० ॥
प्रभाकराद्यै: सुस्निग्धै: प्रज्वलद्भिरिवोत्तमै: । वियुक्तां मणिभिर्जात्यैर्नवां मुक्तावलीमिव २.११४.१०॥ ॥

prabhākarādyai: susnigdhai: prajvaladbhirivottamai: ।
viyuktāṁ maṇibhirjātyairnavāṁ muktāvalīmiva ॥ 2.114.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ११ ॥
सहसा चलितां स्थानान्महीं पुण्यक्षयाद्गताम् । संहृतद्युतिविस्तारां तारामिव दिवश्च्युताम् २.११४.११॥ ॥

sahasā calitāṁ sthānānmahīṁ puṇyakṣayādgatām ।
saṁhṛtadyutivistārāṁ tārāmiva divaścyutām ॥ 2.114.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १२ ॥
पुष्पनद्धां वसन्तान्ते मत्तभ्रमरनादिताम् । द्रुतदावाग्निविप्लुष्टां क्लान्तां वनलतामिव २.११४.१२॥ ॥

puṣpanaddhāṁ vasantānte mattabhramaranāditām ।
drutadāvāgnivipluṣṭāṁ klāntāṁ vanalatāmiva ॥ 2.114.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १३ ॥
सम्मूढनिगमां स्तब्धां संक्षिप्तविपणापणाम् । प्रच्छन्नशऺशिनक्षत्रां द्यामिवाम्बुधरैर्वृताम् २.११४.१३॥ ॥

sammūḍhanigamāṁ stabdhāṁ saṁkṣiptavipaṇāpaṇām ।
pracchannaśaऺśinakṣatrāṁ dyāmivāmbudharairvṛtām ॥ 2.114.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १४ ॥
क्षीणपानोत्तमैर्भिन्नै: शरावैरभिसंवृताम् । हतशौण्डामिवाकाशे पानभूमिमसंस्कृताम् २.११४.१४॥ ॥

kṣīṇapānottamairbhinnai: śarāvairabhisaṁvṛtām ।
hataśauṇḍāmivākāśe pānabhūmimasaṁskṛtām ॥ 2.114.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १५ ॥
वृक्णभूमितलां निम्नां वृक्णपात्रै: समावृताम् । उपयुक्तोदकां भग्नां प्रपां निपतितामिव २.११४.१५॥ ॥

vṛkṇabhūmitalāṁ nimnāṁ vṛkṇapātrai: samāvṛtām ।
upayuktodakāṁ bhagnāṁ prapāṁ nipatitāmiva ॥ 2.114.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १६ ॥
विपुलां विततां चैव युक्तपाशां तरस्विनाम् । भूमौ बाणैर्विनिष्कृत्तां पतितां ज्यामिवायुधात् २.११४.१६॥ ॥

vipulāṁ vitatāṁ caiva yuktapāśāṁ tarasvinām ।
bhūmau bāṇairviniṣkṛttāṁ patitāṁ jyāmivāyudhāt ॥ 2.114.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १७ ॥
सहसा युद्धशौण्डेन हयारोहेण वाहिताम् । निक्षिप्तभाण्डामुत्सृष्टां किशोरीमिव दुर्बलाम् २.११४.१७॥ ॥

sahasā yuddhaśauṇḍena hayāroheṇa vāhitām ।
nikṣiptabhāṇḍāmutsṛṣṭāṁ kiśorīmiva durbalām ॥ 2.114.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १८ ॥
शुष्कतोयां महामत्स्यै: कूर्मैश्च बहुभिर्वृताम् । प्रभिन्नतटविस्तीर्णां वापीमिव हृतोत्पलाम् २.११४.१८॥ ॥

śuṣkatoyāṁ mahāmatsyai: kūrmaiśca bahubhirvṛtām ।
prabhinnataṭavistīrṇāṁ vāpīmiva hṛtotpalām ॥ 2.114.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · १९ ॥
पुरुषस्याप्रहृष्टस्य प्रतिषिद्धानुलेपनाम् । सन्तप्तामिव शोकेन गात्रयष्टिमभूषणाम् २.११४.१९॥ ॥

puruṣasyāprahṛṣṭasya pratiṣiddhānulepanām ।
santaptāmiva śokena gātrayaṣṭimabhūṣaṇām ॥ 2.114.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २० ॥
प्रावृषि प्रविगाढायां प्रविष्टस्याभ्रमण्डलम् । प्रच्छन्नां नीलजीमूतैर्भास्करस्य प्रभामिव २.११४.२०॥ ॥

prāvṛṣi pravigāḍhāyāṁ praviṣṭasyābhramaṇḍalam ।
pracchannāṁ nīlajīmūtairbhāskarasya prabhāmiva ॥ 2.114.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २१ ॥
भरतस्तु रथस्थ: सन् श्रीमान् दशरथात्मज: । वाहयन्तं रथश्रेष्ठं सारथिं वाक्यमब्रवीत् २.११४.२१॥ ॥

bharatastu rathastha: san śrīmān daśarathātmaja: ।
vāhayantaṁ rathaśreṣṭhaṁ sārathiṁ vākyamabravīt ॥ 2.114.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २२ ॥
किं नु खल्वद्य गम्भीरो मूर्च्छितो निशम्यते । यथापुरमयोध्यायां गीतवादित्रनिस्वन: २.११४.२२॥ ॥

kiṁ nu khalvadya gambhīro mūrcchito na niśamyate ।
yathāpuramayodhyāyāṁ gītavāditranisvana: ॥ 2.114.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २३ ॥
वारुणीमदगन्धश्च माल्यगन्धश्च मूर्च्छित: । धूपितागरुगन्धश्च प्रवाति समन्तत: २.११४.२३॥ ॥

vāruṇīmadagandhaśca mālyagandhaśca mūrcchita: ।
dhūpitāgarugandhaśca na pravāti samantata: ॥ 2.114.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २४ ॥
यानप्रवरघोषश्च स्निग्धश्च हयनिस्वन: । प्रमत्तगजनादश्च महांश्च रथनिस्वन: । नेदानीं श्रूयते पुर्यामस्यां रामे विवासिते २.११४.२४॥ ॥

yānapravaraghoṣaśca snigdhaśca hayanisvana: ।
pramattagajanādaśca mahāṁśca rathanisvana: ।
nedānīṁ śrūyate puryāmasyāṁ rāme vivāsite ॥ 2.114.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २५ ॥
चन्दनागरुगन्धांश्च महार्हाश्च नवस्रज: । गते हि रामे तरुणा: सन्तप्ता नोपभुञ्जते २.११४.२५॥ ॥

candanāgarugandhāṁśca mahārhāśca navasraja: ।
gate hi rāme taruṇā: santaptā nopabhuñjate ॥ 2.114.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २६ ॥
बहिर्यात्रां गच्छन्ति चित्रमाल्यधरा नरा: । नोत्सवा: सम्प्रवर्त्तन्ते रामशोकार्दिते पुरे २.११४.२६॥ ॥

bahiryātrāṁ na gacchanti citramālyadharā narā: ।
notsavā: sampravarttante rāmaśokārdite pure ॥ 2.114.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २७ ॥
सह नूनं मम भ्रात्रा पुरस्यास्यद्युतिर्गता । नहि राजत्ययोध्येयं सासारेवार्जुनी क्षपा २.११४.२७॥ ॥

saha nūnaṁ mama bhrātrā purasyāsyadyutirgatā ।
nahi rājatyayodhyeyaṁ sāsārevārjunī kṣapā ॥ 2.114.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २८ ॥
कदा नु खलु मे भ्राता महोत्सव इवागत: । जनयिष्यत्ययोध्यायां हर्षं ग्रीष्म इवाम्बुद: २.११४.२८॥ ॥

kadā nu khalu me bhrātā mahotsava ivāgata: ।
janayiṣyatyayodhyāyāṁ harṣaṁ grīṣma ivāmbuda: ॥ 2.114.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · २९ ॥
तरुणैश्चारुवेषैश्च नरैरुन्नतगामिभि: । सम्पतद्भिरयोध्यायां नाभिभान्ति महापथा: २.११४.२९॥ ॥

taruṇaiścāruveṣaiśca narairunnatagāmibhi: ।
sampatadbhirayodhyāyāṁ nābhibhānti mahāpathā: ॥ 2.114.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ३० ॥
एवं बहुविधं जल्पन् विवेश वसतिं पितु: । तेन हीनां नरेन्द्रेण सिंहहीनां गुहामिव २.११४.३०॥ ॥

evaṁ bahuvidhaṁ jalpan viveśa vasatiṁ pitu: ।
tena hīnāṁ narendreṇa siṁhahīnāṁ guhāmiva ॥ 2.114.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११४ · ३१ ॥
तदा तदन्त:पुरमुज्झितप्रभं सुरैरिवोत्सृष्टमभास्करं दिनम् । निरीक्ष्य सर्वन्तु विविक्तमात्मवान् मुमोच बाष्पं भरत: सुदु:खित: २.११४.३१ ॥ ॥

tadā tadanta:puramujjhitaprabhaṁ surairivotsṛṣṭamabhāskaraṁ dinam ।
nirīkṣya sarvantu viviktamātmavān mumoca bāṣpaṁ bharata: sudu:khita: ॥ 2.114.31 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.