वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ११२ · ३१ श्लोकाःSarga 112 · 31 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ११२ · १ ॥
तमप्रतिमतेजोभ्यां भ्रातृभ्यां रोमहर्षणम् । विस्मिता: सङ्गमं प्रेक्ष्य समवेता महर्षय: २.११२.१॥ ॥

tamapratimatejobhyāṁ bhrātṛbhyāṁ romaharṣaṇam ।
vismitā: saṅgamaṁ prekṣya samavetā maharṣaya: ॥ 2.112.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २ ॥
अन्तर्हितास्त्वृषिगणा: सिद्धाश्च परमर्षय: । तौ भ्रातरौ महात्मानौ महात्मानौ काकुत्स्थौ प्रशशंसिरे २.११२.२॥ ॥

antarhitāstvṛṣigaṇā: siddhāśca paramarṣaya: ।
tau bhrātarau mahātmānau mahātmānau kākutsthau praśaśaṁsire ॥ 2.112.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ३ ॥
धन्यो यस्य पुत्रौ द्वौ धर्मज्ञौ धर्मविक्रमौ । श्रुत्वा वयं हि सम्भाषामुभयो: स्पृहयामहे २.११२.३॥ ॥

sa dhanyo yasya putrau dvau dharmajñau dharmavikramau ।
śrutvā vayaṁ hi sambhāṣāmubhayo: spṛhayāmahe ॥ 2.112.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ४ ॥
ततस्त्वृषिगणा: क्षिप्रं दशग्रीववधैषिण: । भरतं राजशार्दूलमित्यूचु: सङ्गता वच: २.११२.४॥ ॥

tatastvṛṣigaṇā: kṣipraṁ daśagrīvavadhaiṣiṇa: ।
bharataṁ rājaśārdūlamityūcu: saṅgatā vaca: ॥ 2.112.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ५ ॥
कुले जात महाप्राज्ञ महावृत्त महायश: । ग्राह्यं रामस्य वाक्यं ते पितरं यद्यवेक्षसे २.११२.५॥ ॥

kule jāta mahāprājña mahāvṛtta mahāyaśa: ।
grāhyaṁ rāmasya vākyaṁ te pitaraṁ yadyavekṣase ॥ 2.112.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ६ ॥
सदानृणमिमं रामं वयमिच्छामहे पितु: । अनृणत्वाच्च कैकेय्या: स्वर्गं दशरथो गत: २.११२.६॥ ॥

sadānṛṇamimaṁ rāmaṁ vayamicchāmahe pitu: ।
anṛṇatvācca kaikeyyā: svargaṁ daśaratho gata: ॥ 2.112.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ७ ॥
एतावदुक्त्वा वचनं गन्धर्वा: समहर्षय: । राजर्षयश्चैव तदा सर्वे स्वांस्वां गतिं गता: २.११२.७॥ ॥

etāvaduktvā vacanaṁ gandharvā: samaharṣaya: ।
rājarṣayaścaiva tadā sarve svāṁsvāṁ gatiṁ gatā: ॥ 2.112.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ८ ॥
ह्लादितस्तेन वाक्येन शुभेन शुभदर्शन: । राम: संहृष्टवदनस्तानृषीनभ्यपूजयत् २.११२.८॥ ॥

hlāditastena vākyena śubhena śubhadarśana: ।
rāma: saṁhṛṣṭavadanastānṛṣīnabhyapūjayat ॥ 2.112.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ९ ॥
स्रस्तगात्रस्तु भरत: वाचा सज्जमानया । कृताञ्जलिरिदं वाक्यं राघवं पुनरब्रवीत् २.११२.९॥ ॥

srastagātrastu bharata: sa vācā sajjamānayā ।
kṛtāñjaliridaṁ vākyaṁ rāghavaṁ punarabravīt ॥ 2.112.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १० ॥
राजधर्ममनुप्रेक्ष्य कुलधर्मानुसन्ततिम् । कर्त्तुमर्हसि काकुत्स्थ मम मातुश्च याचनाम् २.११२.१०॥ ॥

rājadharmamanuprekṣya kuladharmānusantatim ।
karttumarhasi kākutstha mama mātuśca yācanām ॥ 2.112.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ११ ॥
रक्षितुं सुमहद्राज्यमहमेकस्तु नोत्सहे । पौरजानपदांश्चापि रक्तान् रञ्जयितुं तथा २.११२.११॥ ॥

rakṣituṁ sumahadrājyamahamekastu notsahe ।
paurajānapadāṁścāpi raktān rañjayituṁ tathā ॥ 2.112.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १२ ॥
ज्ञातयश्च हि योधाश्च मित्राणि सुहृदश्च न: । त्वामेव प्रतिकांक्षन्ते पर्जन्यमिव कर्षका: २.११२.१२॥ ॥

jñātayaśca hi yodhāśca mitrāṇi suhṛdaśca na: ।
tvāmeva pratikāṁkṣante parjanyamiva karṣakā: ॥ 2.112.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १३ ॥
इदं राज्यं महाप्राज्ञ स्थापय प्रतिपद्य हि । शक्तिमानसि काकुत्स्थ लोकस्य परिपालने २.११२.१३॥ ॥

idaṁ rājyaṁ mahāprājña sthāpaya pratipadya hi ।
śaktimānasi kākutstha lokasya paripālane ॥ 2.112.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १४ ॥
इत्युक्त्वा न्यपतद् भ्रातु: पादयोर्भरतस्तदा । भृशं सम्प्रार्थयामास राममेव प्रियंवद: २.११२.१४॥ ॥

ityuktvā nyapatad bhrātu: pādayorbharatastadā ।
bhṛśaṁ samprārthayāmāsa rāmameva priyaṁvada: ॥ 2.112.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १५ ॥
तमङ्के भ्रातरं कृत्वा रामो वचनमब्रवीत् । श्यामं नलिनपत्राक्षं मत्तहंसस्वरं स्वयम् २.११२.१५॥ ॥

tamaṅke bhrātaraṁ kṛtvā rāmo vacanamabravīt ।
śyāmaṁ nalinapatrākṣaṁ mattahaṁsasvaraṁ svayam ॥ 2.112.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १६ ॥
आगता त्वामियं बुद्धि: स्वजा वैनयिकी या । भृशमुत्सहसे तात रक्षितुं पृथिवीमपि २.११२.१६॥ ॥

āgatā tvāmiyaṁ buddhi: svajā vainayikī ca yā ।
bhṛśamutsahase tāta rakṣituṁ pṛthivīmapi ॥ 2.112.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १७ ॥
अमात्यैश्च सुहृद्भिश्च बुद्धिमद्भिश्च मन्त्रिभि: । सर्वकार्याणि सम्मन्त्र्य सुमहान्त्यपि कारय २.११२.१७॥ ॥

amātyaiśca suhṛdbhiśca buddhimadbhiśca mantribhi: ।
sarvakāryāṇi sammantrya sumahāntyapi kāraya ॥ 2.112.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १८ ॥
लक्ष्मीश्चन्द्रादपेयाद्वा हिमवान् वा हिमं त्यजेत् । अतीयात् सागरो वेलां प्रतिज्ञामहं पितु: २.११२.१८॥ ॥

lakṣmīścandrādapeyādvā himavān vā himaṁ tyajet ।
atīyāt sāgaro velāṁ na pratijñāmahaṁ pitu: ॥ 2.112.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · १९ ॥
कामाद्वा तात लोभाद्वा मात्रा तुभ्यमिदं कृतम् । तन्मनसि कर्त्तव्यं वर्त्तितव्यं मातृवत् २.११२.१९॥ ॥

kāmādvā tāta lobhādvā mātrā tubhyamidaṁ kṛtam ।
na tanmanasi karttavyaṁ varttitavyaṁ ca mātṛvat ॥ 2.112.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २० ॥
एवं ब्रुवाणं भरत: कौसल्यासुतमब्रवीत् । तेजसादित्यसङ्काशं प्रतिपच्चन्द्रदर्शनम् २.११२.२०॥ ॥

evaṁ bruvāṇaṁ bharata: kausalyāsutamabravīt ।
tejasādityasaṅkāśaṁ pratipaccandradarśanam ॥ 2.112.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २१ ॥
अधिरोहार्य पादाभ्यां पादुके हेमभूषिते । एते हि सर्वलोकस्य योगक्षेमं विधास्यत: २.११२.२१॥ ॥

adhirohārya pādābhyāṁ pāduke hemabhūṣite ।
ete hi sarvalokasya yogakṣemaṁ vidhāsyata: ॥ 2.112.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २२ ॥
सो ऽधिरुह्य नरव्याघ्र: पादुके ह्यवरुह्य च । प्रायच्छत् सुमहातेजा भरताय महात्मने २.११२.२२॥ ॥

so 'dhiruhya naravyāghra: pāduke hyavaruhya ca ।
prāyacchat sumahātejā bharatāya mahātmane ॥ 2.112.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २३ ॥
पादुके सम्प्रणम्य रामं वचनमब्रवीत् । चतुर्दश हि वर्षाणि जटाचीरधरो ह्यहम् २.११२.२३॥ ॥

sa pāduke sampraṇamya rāmaṁ vacanamabravīt ।
caturdaśa hi varṣāṇi jaṭācīradharo hyaham ॥ 2.112.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २४ ॥
फलमूलाशनो वीर भवेयं रघुनन्दन । तवागमनमाकांक्षन् वसन् वै नगराद्बहि: २.११२.२४॥ ॥

phalamūlāśano vīra bhaveyaṁ raghunandana ।
tavāgamanamākāṁkṣan vasan vai nagarādbahi: ॥ 2.112.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २५ ॥
तव पादुकयोर्न्यस्तराज्यतन्त्र: परन्तप । चतुर्दशे हि सम्पूर्णे वर्षे ऽहनि रघूत्तम । द्रक्ष्यामि यदि त्वां तु प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् २.११२.२५॥ ॥

tava pādukayornyastarājyatantra: parantapa ।
caturdaśe hi sampūrṇe varṣe 'hani raghūttama ।
na drakṣyāmi yadi tvāṁ tu pravekṣyāmi hutāśanam ॥ 2.112.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २६ ॥
तथेति प्रतिज्ञाय तं परिष्वज्य सादरम् । शत्रुघ्नं परिष्वज्य भरतं चेदमब्रवीत् २.११२.२६॥ ॥

tatheti ca pratijñāya taṁ pariṣvajya sādaram ।
śatrughnaṁ ca pariṣvajya bharataṁ cedamabravīt ॥ 2.112.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २७ ॥
मातरं रक्ष कैकेयीं मा रोषं कुरु तां प्रति । मया सीतया चैव शप्तो ऽसि रघुसत्तम २.११२.२७॥ ॥

mātaraṁ rakṣa kaikeyīṁ mā roṣaṁ kuru tāṁ prati ।
mayā ca sītayā caiva śapto 'si raghusattama ॥ 2.112.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २८ ॥
इत्युक्त्वा ऽश्रुपरीताक्षो भ्रातरं विससर्ज ऺह २.११२.२८॥ ॥

ityuktvā 'śruparītākṣo bhrātaraṁ visasarja ऺha ॥ 2.112.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · २९ ॥
पादुके ते भरत: प्रतापवान् स्वलङ्कृते सम्परिपूज्य धर्मवित् । प्रदक्षिणं चैव चकार राघवं चकार चैवोत्तमनागमूर्द्धनि २.११२.२९॥ ॥

sa pāduke te bharata: pratāpavān svalaṅkṛte samparipūjya dharmavit ।
pradakṣiṇaṁ caiva cakāra rāghavaṁ cakāra caivottamanāgamūrddhani ॥ 2.112.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ३० ॥
अथानुपूर्व्यात् प्रतिनन्द्य तं जनं गुरूंश्च मन्त्रिप्रकृतीस्तथानुजौ । व्यसर्जयद्राघववंशवर्द्धन: स्थिर: स्वधर्मे हिमवानिवाचल: २.११२.३०॥ ॥

athānupūrvyāt pratinandya taṁ janaṁ gurūṁśca mantriprakṛtīstathānujau ।
vyasarjayadrāghavavaṁśavarddhana: sthira: svadharme himavānivācala: ॥ 2.112.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११२ · ३१ ॥
तं मातरो बाष्पगृहीतकण्ठ्यो दु:खेन नामन्त्रयितुं हि शेकु: । त्वेव मातऽरभिवाद्य सर्वा रुदन् कुटीं स्वां प्रविवेश राम: २.११२.३१ ॥ ॥

taṁ mātaro bāṣpagṛhītakaṇṭhyo du:khena nāmantrayituṁ hi śeku: ।
sa tveva māta'rabhivādya sarvā rudan kuṭīṁ svāṁ praviveśa rāma: ॥ 2.112.31 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.