वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः ११० · ३४ श्लोकाःSarga 110 · 34 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · ११० · १ ॥
क्रुद्धमाज्ञाय रामं तं वसिष्ठ: प्रत्युवाच ह । जाबालिरपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम् ॥ २.११०.१॥ ॥

kruddhamājñāya rāmaṁ taṁ vasiṣṭha: pratyuvāca ha ।
jābālirapi jānīte lokasyāsya gatāgatim ॥ 2.110.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २ ॥
निवर्त्तयितुकामस्तु त्वामेतद्वाक्यमुक्तवान् । इमां लोकसमुत्पत्तिं लोकनाथ निबोध मे ॥ २.११०.२॥ ॥

nivarttayitukāmastu tvāmetadvākyamuktavān ।
imāṁ lokasamutpattiṁ lokanātha nibodha me ॥ 2.110.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ३ ॥
सर्वं सलिलमेवासीत् पृथिवी यत्र निर्मिता । तत: समभवद्ब्रह्मा स्वयम्भूर्दैवतै: सह । स वराहस्ततो भूत्वा प्रोज्जहार वसुन्धराम् ॥ २.११०.३॥ ॥

sarvaṁ salilamevāsīt pṛthivī yatra nirmitā ।
tata: samabhavadbrahmā svayambhūrdaivatai: saha ।
sa varāhastato bhūtvā projjahāra vasundharām ॥ 2.110.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ४ ॥
असृजच्च जगत् सर्वं सह पुत्रै: कृतात्मभि: । आकाशप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्यय: ॥ २.११०.४॥ ॥

asṛjacca jagat sarvaṁ saha putrai: kṛtātmabhi: ।
ākāśaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyaya: ॥ 2.110.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ५ ॥
तस्मान्मरीचि: संजज्ञे मरीचे: काश्यप: सुत: ॥ २.११०.५॥ ॥

tasmānmarīci: saṁjajñe marīce: kāśyapa: suta: ॥ 2.110.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ६ ॥
विवस्वान् काश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतस्सुत: । स तु प्रजापति: पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनो: सुत: ॥ २.११०.६॥ ॥

vivasvān kāśyapājjajñe manurvaivasvatassuta: ।
sa tu prajāpati: pūrvamikṣvākustu mano: suta: ॥ 2.110.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ७ ॥
यस्येयं प्रथमं दत्ता समृद्धा मनुना मही । तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥ २.११०.७॥ ॥

yasyeyaṁ prathamaṁ dattā samṛddhā manunā mahī ।
tamikṣvākumayodhyāyāṁ rājānaṁ viddhi pūrvakam ॥ 2.110.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ८ ॥
इक्ष्वाकोस्तु सुत: श्रीमान् कुक्षिरेवेति विश्रुत: । कुक्षेरथात्मजो ऺवीरो विकुक्षिरुदपद्यत ॥ २.११०.८॥ ॥

ikṣvākostu suta: śrīmān kukṣireveti viśruta: ।
kukṣerathātmajo ऺvīro vikukṣirudapadyata ॥ 2.110.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ९ ॥
विकुक्षेस्तु महातेजा बाण: पुत्र: प्रतापवान् । बाणस्य तु महाबाहुरनरण्यो महायशा: ॥ २.११०.९॥ ॥

vikukṣestu mahātejā bāṇa: putra: pratāpavān ।
bāṇasya tu mahābāhuranaraṇyo mahāyaśā: ॥ 2.110.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १० ॥
नानावृष्टिर्बभूवास्मिन्न दुर्भिक्षं सतां वरे । अनरण्ये महाराजे तस्करो नापि कश्चन ॥ २.११०.१०॥ ॥

nānāvṛṣṭirbabhūvāsminna durbhikṣaṁ satāṁ vare ।
anaraṇye mahārāje taskaro nāpi kaścana ॥ 2.110.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ११ ॥
अनरण्यान्महाबाहु: पृथू राजा बभूव ह । तस्मात् पृथोर्महाराजस्त्रिशङ्कुरुदपद्यत । स सत्यवचनाद्वीर: सशरीरो दिवङ्गत: ॥ २.११०.११॥ ॥

anaraṇyānmahābāhu: pṛthū rājā babhūva ha ।
tasmāt pṛthormahārājastriśaṅkurudapadyata ।
sa satyavacanādvīra: saśarīro divaṅgata: ॥ 2.110.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १२ ॥
त्रिशङ्कोरभवत्सूनुर्धुन्धुमारो महायशा: । धुन्धुमारो महातेजा युवनाश्वो व्यजायत ॥ २.११०.१२॥ ॥

triśaṅkorabhavatsūnurdhundhumāro mahāyaśā: ।
dhundhumāro mahātejā yuvanāśvo vyajāyata ॥ 2.110.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १३ ॥
युवनाश्वसुत: श्रीमान् मान्धाता समपद्यत । मान्धातुस्तु महातेजा: सुसन्धिरुदपद्यत ॥ २.११०.१३॥ ॥

yuvanāśvasuta: śrīmān māndhātā samapadyata ।
māndhātustu mahātejā: susandhirudapadyata ॥ 2.110.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १४ ॥
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धि: प्रसेनजित् । यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो रिपुसूदन: ॥ २.११०.१४॥ ॥

susandherapi putrau dvau dhruvasandhi: prasenajit ।
yaśasvī dhruvasandhestu bharato ripusūdana: ॥ 2.110.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १५ ॥
भरतात्तु महाबाहोरसितो नाम जायत । यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रव: । हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशिबिन्दव: ॥ २.११०.१५॥ ॥

bharatāttu mahābāhorasito nāma jāyata ।
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatrava: ।
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśibindava: ॥ 2.110.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १६ ॥
तांस्तु सर्वान् प्रतिव्यूह्य युद्धे राजा प्रवासित: । स च शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनि: ॥ २.११०.१६॥ ॥

tāṁstu sarvān prativyūhya yuddhe rājā pravāsita: ।
sa ca śailavare ramye babhūvābhirato muni: ॥ 2.110.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १७ ॥
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुति: । एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै सगरं ददौ ॥ २.११०.१७॥ ॥

dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śruti: ।
ekā garbhavināśāya sapatnyai sagaraṁ dadau ॥ 2.110.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १८ ॥
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रित: । तमृषिं समुपागम्य कालिन्दी त्वभ्यवादयत् ॥ २.११०.१८॥ ॥

bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśrita: ।
tamṛṣiṁ samupāgamya kālindī tvabhyavādayat ॥ 2.110.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · १९ ॥
स तामभ्यवदद्विप्रो वरेप्सुं पुत्रजन्मनि । पुत्रस्ते भविता देवि महात्मा लोकविश्रुत: । धार्मिकश्च सुशीलश्च वंशकर्त्ता ऽरिसूदन: ॥ २.११०.१९॥ ॥

sa tāmabhyavadadvipro varepsuṁ putrajanmani ।
putraste bhavitā devi mahātmā lokaviśruta: ।
dhārmikaśca suśīlaśca vaṁśakarttā 'risūdana: ॥ 2.110.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २० ॥
कृत्वा प्रदक्षिणं हृष्टा मुनिं तमनुमान्य च । पद्मपत्रसमानाक्षं पद्मगर्भसमप्रभम् । तत: सा गृहमागम्य देवी पुत्रं व्यजायत ॥ २.११०.२०॥ ॥

kṛtvā pradakṣiṇaṁ hṛṣṭā muniṁ tamanumānya ca ।
padmapatrasamānākṣaṁ padmagarbhasamaprabham ।
tata: sā gṛhamāgamya devī putraṁ vyajāyata ॥ 2.110.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २१ ॥
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया । गरेण सह तेनैव जात: स सगरो ऽभवत् ॥ २.११०.२१॥ ॥

sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṁsayā ।
gareṇa saha tenaiva jāta: sa sagaro 'bhavat ॥ 2.110.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २२ ॥
स राजा सगरो नाम य: समुद्रमखानयत् । इष्ट्वा पर्वणि वेगेन त्रासयन्तमिमा: प्रजा: ॥ २.११०.२२॥ ॥

sa rājā sagaro nāma ya: samudramakhānayat ।
iṣṭvā parvaṇi vegena trāsayantamimā: prajā: ॥ 2.110.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २३ ॥
असमञ्जस्तु पुत्रोभूत् सगरस्येति न: श्रुतम् । जीवन्नेव स पित्रा तु निरस्त: पापकर्मकृत् ॥ २.११०.२३॥ ॥

asamañjastu putrobhūt sagarasyeti na: śrutam ।
jīvanneva sa pitrā tu nirasta: pāpakarmakṛt ॥ 2.110.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २४ ॥
अंशुमानपि पुत्रो ऽभूदसमञ्जस्य वीर्य्यवान् । दिलीपों ऽशुमत: पुत्रो दिलीपस्य भगीरथ: ॥ २.११०.२४॥ ॥

aṁśumānapi putro 'bhūdasamañjasya vīryyavān ।
dilīpoṁ 'śumata: putro dilīpasya bhagīratha: ॥ 2.110.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २५ ॥
भगीरथात् ककुत्स्थस्तु काकुत्स्था येन विश्रुता: । ककुत्स्थस्य च पुत्रो ऽभूद्रघुर्येन तु राघवा: ॥ २.११०.२५॥ ॥

bhagīrathāt kakutsthastu kākutsthā yena viśrutā: ।
kakutsthasya ca putro 'bhūdraghuryena tu rāghavā: ॥ 2.110.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २६ ॥
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्ध: पुरुषादक: । कल्माषपाद: सौदास इत्येवं प्रथितो भुवि ॥ २.११०.२६॥ ॥

raghostu putrastejasvī pravṛddha: puruṣādaka: ।
kalmāṣapāda: saudāsa ityevaṁ prathito bhuvi ॥ 2.110.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २७ ॥
कल्माषपादपुत्रो ऽभूच्छङ्खणस्त्विति विश्रुत: । यस्तु तद्वीर्यमासाद्य सहसैन्यो व्यनीनशत् ॥ २.११०.२७॥ ॥

kalmāṣapādaputro 'bhūcchaṅkhaṇastviti viśruta: ।
yastu tadvīryamāsādya sahasainyo vyanīnaśat ॥ 2.110.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २८ ॥
शङ्खणस्य च पुत्रो ऽभूच्छूर: श्रीमान् सुदर्शन: । सुदर्शनस्याग्निवर्ण अग्निवर्णस्य शीघ्रग: ॥ २.११०.२८॥ ॥

śaṅkhaṇasya ca putro 'bhūcchūra: śrīmān sudarśana: ।
sudarśanasyāgnivarṇa agnivarṇasya śīghraga: ॥ 2.110.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · २९ ॥
शीघ्रगस्य मरु: पुत्रो मरो: पुत्र: प्रशुश्रुक: । प्रशुश्रुकस्य पुत्रो ऽभूदम्बरीषो महाद्युति: ॥ २.११०.२९॥ ॥

śīghragasya maru: putro maro: putra: praśuśruka: ।
praśuśrukasya putro 'bhūdambarīṣo mahādyuti: ॥ 2.110.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ३० ॥
अम्बरीषस्य पुत्रो ऽभून्नहुष: सत्यविक्रम: । नहुषस्य च नाभाग: पुत्र: परमधार्मिक: ॥ २.११०.३०॥ ॥

ambarīṣasya putro 'bhūnnahuṣa: satyavikrama: ।
nahuṣasya ca nābhāga: putra: paramadhārmika: ॥ 2.110.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ३१ ॥
अजश्च सुव्रतश्चैव नाभागस्य सुतावुभौ । अजस्य चैव धर्मात्मा राजा दशरथ: सुत: ॥ २.११०.३१॥ ॥

ajaśca suvrataścaiva nābhāgasya sutāvubhau ।
ajasya caiva dharmātmā rājā daśaratha: suta: ॥ 2.110.31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ३२ ॥
तस्य ज्येष्ठो ऽसि दायादो राम इत्यभिविश्रुत: । तद्गृहाण स्वकं राज्यमवेक्षस्व जनं नृप ॥ २.११०.३२॥ ॥

tasya jyeṣṭho 'si dāyādo rāma ityabhiviśruta: ।
tadgṛhāṇa svakaṁ rājyamavekṣasva janaṁ nṛpa ॥ 2.110.32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ३३ ॥
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां राजा भवति पूर्वज: । पूर्वजे नावर: पुत्रो ज्येष्ठो राज्ये ऽभिषिच्यते ॥ २.११०.३३॥ ॥

ikṣvākūṇāṁ hi sarveṣāṁ rājā bhavati pūrvaja: ।
pūrvaje nāvara: putro jyeṣṭho rājye 'bhiṣicyate ॥ 2.110.33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · ११० · ३४ ॥
स राघवाणां कुलधर्ममात्मन: सनातनं नाद्य विहन्तुमर्हसि । प्रभूतरत्नामनुशाधि मेदिनीं प्रभूतराष्ट्रां पितृवन्महायश: ॥ २.११०.३४ ॥ ॥

sa rāghavāṇāṁ kuladharmamātmana: sanātanaṁ nādya vihantumarhasi ।
prabhūtaratnāmanuśādhi medinīṁ prabhūtarāṣṭrāṁ pitṛvanmahāyaśa: ॥ 2.110.34 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.