वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः १०६ · ३५ श्लोकाःSarga 106 · 35 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · १०६ · १ ॥
एवमुक्त्वा तु विरते रामे वचनमर्थवत् । ततो मन्दाकिनीतीरे रामं प्रकृतिवत्सलम् । उवाच भरतश्चित्रं धार्मिको धार्मिकं वच: २.१०६.१॥ ॥

evamuktvā tu virate rāme vacanamarthavat ।
tato mandākinītīre rāmaṁ prakṛtivatsalam ।
uvāca bharataścitraṁ dhārmiko dhārmikaṁ vaca: ॥ 2.106.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २ ॥
को हि स्यादीदृशो लोके यादृशस्त्वमरिन्दम । त्वां प्रव्यथयेद्दु:खं प्रीतिर्वा प्रहर्षयेत् २.१०६.२॥ ॥

ko hi syādīdṛśo loke yādṛśastvamarindama ।
na tvāṁ pravyathayeddu:khaṁ prītirvā na praharṣayet ॥ 2.106.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३ ॥
सम्मतश्चासि वृद्धानां तांश्च पृच्छसि संशयान् २.१०६.३॥ ॥

sammataścāsi vṛddhānāṁ tāṁśca pṛcchasi saṁśayān ॥ 2.106.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ४ ॥
यथा मृतस्तथा जीवन् यथा ऽसति तथा सति । यस्यैष बुद्धिलाभ: स्यात्परितप्येत केन स: २.१०६.४॥ ॥

yathā mṛtastathā jīvan yathā 'sati tathā sati ।
yasyaiṣa buddhilābha: syātparitapyeta kena sa: ॥ 2.106.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ५ ॥
परावरज्ञो यश्च स्यात्तथा त्वं मनुजाधिप । एवं व्यसनं प्राप्य विषीदितुमर्हति २.१०६.५॥ ॥

parāvarajño yaśca syāttathā tvaṁ manujādhipa ।
sa evaṁ vyasanaṁ prāpya na viṣīditumarhati ॥ 2.106.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ६ ॥
अमरोपम सत्त्वस्त्वं महात्मा सत्यसङ्गर: । सर्वज्ञ: सर्वदर्शी बुद्धिमांश्चासि राघव २.१०६.६॥ ॥

amaropama sattvastvaṁ mahātmā satyasaṅgara: ।
sarvajña: sarvadarśī ca buddhimāṁścāsi rāghava ॥ 2.106.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ७ ॥
त्वामेवङ्गुणैर्युक्तं प्रभवाभवकोविदम् । अविषह्यतमं दु:खमासादयितुमर्हति २.१०६.७॥ ॥

na tvāmevaṅguṇairyuktaṁ prabhavābhavakovidam ।
aviṣahyatamaṁ du:khamāsādayitumarhati ॥ 2.106.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ८ ॥
प्रोषिते मयि यत्पापं मात्रा मत्कारणात्कृतम् । क्षुद्रया तदनिष्टं मे प्रसीदतु भवान्मम २.१०६.८॥ ॥

proṣite mayi yatpāpaṁ mātrā matkāraṇātkṛtam ।
kṣudrayā tadaniṣṭaṁ me prasīdatu bhavānmama ॥ 2.106.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ९ ॥
धर्मबन्धेन बद्धो ऽस्मि तेनेमां नेह मातरम् । हन्मि तीव्रेण दण्डेन दण्डार्हां पापकारिणीम् २.१०६.९॥ ॥

dharmabandhena baddho 'smi tenemāṁ neha mātaram ।
hanmi tīvreṇa daṇḍena daṇḍārhāṁ pāpakāriṇīm ॥ 2.106.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १० ॥
कथं दशरथाज्जात: शुद्धाभिजनकर्मण: । जानन् धर्ममधर्मिष्ठं कुर्य्यां कर्म जुगुप्सितम् २.१०६.१०॥ ॥

kathaṁ daśarathājjāta: śuddhābhijanakarmaṇa: ।
jānan dharmamadharmiṣṭhaṁ kuryyāṁ karma jugupsitam ॥ 2.106.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ११ ॥
गुरु: क्रियावान् वृद्धश्च राजा प्रेत: पितेति च । तातं परिगर्हेयं दैवतं चेति संसदि २.१०६.११॥ ॥

guru: kriyāvān vṛddhaśca rājā preta: piteti ca ।
tātaṁ na parigarheyaṁ daivataṁ ceti saṁsadi ॥ 2.106.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १२ ॥
को हि धर्मार्थयोर्हीनमीदृशं कर्म किल्बिषम् । स्त्रिया: प्रियं चिकीर्षु: सन् कुर्याद्धर्मज्ञ धर्मवित् २.१०६.१२॥ ॥

ko hi dharmārthayorhīnamīdṛśaṁ karma kilbiṣam ।
striyā: priyaṁ cikīrṣu: san kuryāddharmajña dharmavit ॥ 2.106.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १३ ॥
अन्तकाले हि भूतानि मुह्यन्तीति पुराश्रुति: । राज्ञैवं कुर्वता लोके प्रत्यक्षं सा श्रुति: कृता २.१०६.१३॥ ॥

antakāle hi bhūtāni muhyantīti purāśruti: ।
rājñaivaṁ kurvatā loke pratyakṣaṁ sā śruti: kṛtā ॥ 2.106.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १४ ॥
साध्वर्थमभिसन्धाय ऺक्रोधान्मोहाच्च साहसात् । तातस्य यदतिक्रान्तं प्रत्याहरतु तद्भवान् २.१०६.१४॥ ॥

sādhvarthamabhisandhāya ऺkrodhānmohācca sāhasāt ।
tātasya yadatikrāntaṁ pratyāharatu tadbhavān ॥ 2.106.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १५ ॥
पितुरपतनहेतुत्वात्तदेवापत्यत्वेन सम्मतम् २.१०६.१५॥ ॥

piturapatanahetutvāttadevāpatyatvena sammatam ॥ 2.106.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १६ ॥
तदपत्यं भवानस्तु मा भवान् दुष्कृतं पितु: । अभिपत्ता कृतं कर्म लोके धीरविगर्हितम् २.१०६.१६॥ ॥

tadapatyaṁ bhavānastu mā bhavān duṣkṛtaṁ pitu: ।
abhipattā kṛtaṁ karma loke dhīravigarhitam ॥ 2.106.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १७ ॥
कैकेयीं मां तातं सुहृदो बान्धवांश्च न: । पौरजानपदान् सर्वांस्त्रातु सर्वमिदं भवान् २.१०६.१७॥ ॥

kaikeyīṁ māṁ ca tātaṁ ca suhṛdo bāndhavāṁśca na: ।
paurajānapadān sarvāṁstrātu sarvamidaṁ bhavān ॥ 2.106.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १८ ॥
क्व चारण्यं क्व क्षात्ऺत्र क्व जटा: क्व पालनम् । ईदृशं व्याहतं कर्म भवान् कर्तुमर्हति २.१०६.१८॥ ॥

kva cāraṇyaṁ kva ca kṣātऺtra kva jaṭā: kva ca pālanam ।
īdṛśaṁ vyāhataṁ karma na bhavān kartumarhati ॥ 2.106.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · १९ ॥
एष हि प्रथमो धर्म: क्षत्ऺित्रयस्याभिषेचनम् । येन शक्यं महाप्राज्ञ प्रजानां परिपालनम् २.१०६.१९॥ ॥

eṣa hi prathamo dharma: kṣatऺitrayasyābhiṣecanam ।
yena śakyaṁ mahāprājña prajānāṁ paripālanam ॥ 2.106.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २० ॥
कश्च प्रत्यक्षमुत्सृज्य संशयस्थमलक्षणम् । आयतिस्थं चरेद्धर्मं क्षत्ऺत्रबन्धुरनिश्चितम् २.१०६.२०॥ ॥

kaśca pratyakṣamutsṛjya saṁśayasthamalakṣaṇam ।
āyatisthaṁ careddharmaṁ kṣatऺtrabandhuraniścitam ॥ 2.106.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २१ ॥
अथ क्लेशजमेव त्वं धर्मं चरितुमिच्छसि । धर्मेण चतुरो वर्णान् पालयन् क्लेशमाप्नुहि २.१०६.२१॥ ॥

atha kleśajameva tvaṁ dharmaṁ caritumicchasi ।
dharmeṇa caturo varṇān pālayan kleśamāpnuhi ॥ 2.106.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २२ ॥
चतुर्णामाश्रमाणां हि गार्हस्थ्यं श्रेष्ठमाश्रमम् । प्राहुर्धर्मज्ञ धर्मज्ञास्तं कथं त्यक्तुमर्हसि २.१०६.२२॥ ॥

caturṇāmāśramāṇāṁ hi gārhasthyaṁ śreṣṭhamāśramam ।
prāhurdharmajña dharmajñāstaṁ kathaṁ tyaktumarhasi ॥ 2.106.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २३ ॥
श्रुतेन बाल: स्थानेन जन्मना भवतो ह्यहम् । कथं पालयिष्यामि भूमिं भवति तिष्ठति २.१०६.२३॥ ॥

śrutena bāla: sthānena janmanā bhavato hyaham ।
sa kathaṁ pālayiṣyāmi bhūmiṁ bhavati tiṣṭhati ॥ 2.106.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २४ ॥
हीनबुद्धिगुणो बालो हीन: स्थानेन चाप्यहम् । भवता विनाभूतो वर्त्तयितुमुत्सहे २.१०६.२४॥ ॥

hīnabuddhiguṇo bālo hīna: sthānena cāpyaham ।
bhavatā ca vinābhūto na varttayitumutsahe ॥ 2.106.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २५ ॥
इदं निखिलमव्यग्रं राज्यं पित्र्यमकण्टकम् । अनुशाधि स्वधर्मेण धर्मज्ञ सह बान्धवै: २.१०६.२५॥ ॥

idaṁ nikhilamavyagraṁ rājyaṁ pitryamakaṇṭakam ।
anuśādhi svadharmeṇa dharmajña saha bāndhavai: ॥ 2.106.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २६ ॥
इहैव त्वा ऽभिषिञ्चन्तु सर्वा: प्रकृतय: सह । ऋत्विज: सवसिष्ठाश्च मन्त्रवन्मन्त्रकोविदा: २.१०६.२६॥ ॥

ihaiva tvā 'bhiṣiñcantu sarvā: prakṛtaya: saha ।
ṛtvija: savasiṣṭhāśca mantravanmantrakovidā: ॥ 2.106.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २७ ॥
अभिषिक्तस्त्वमस्माभिरयोध्यां पालने व्रज । विजित्य तरसा लोकान् मरुद्भिरिव वासव: २.१०६.२७॥ ॥

abhiṣiktastvamasmābhirayodhyāṁ pālane vraja ।
vijitya tarasā lokān marudbhiriva vāsava: ॥ 2.106.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २८ ॥
ऋणानि त्रीण्यपाकुर्वन् दुर्हृद: साधु निर्द्दहन् । सुहृदस्तर्पयन् कामैस्त्वमेवात्रानुशाधि माम् २.१०६.२८॥ ॥

ṛṇāni trīṇyapākurvan durhṛda: sādhu nirddahan ।
suhṛdastarpayan kāmaistvamevātrānuśādhi mām ॥ 2.106.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · २९ ॥
अद्यार्य मुदिता: सन्तु सुहृदस्ते ऽभिषेचने । अद्य भीता: पलायन्तां दुर्हृदस्ते दिशो दश २.१०६.२९॥ ॥

adyārya muditā: santu suhṛdaste 'bhiṣecane ।
adya bhītā: palāyantāṁ durhṛdaste diśo daśa ॥ 2.106.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३० ॥
आक्रोशं मम मातुश्च प्रमृज्य पुरुषर्षभ । अद्य तत्रभवन्तं पितरं रक्ष किल्बिषात् २.१०६.३०॥ ॥

ākrośaṁ mama mātuśca pramṛjya puruṣarṣabha ।
adya tatrabhavantaṁ ca pitaraṁ rakṣa kilbiṣāt ॥ 2.106.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३१ ॥
शिरसा त्वा ऽभियाचे ऽहं कुरुष्व करुणां मयि । बान्धवेषु सर्वेषु भूतेष्विव महेश्वर: २.१०६.३१॥ ॥

śirasā tvā 'bhiyāce 'haṁ kuruṣva karuṇāṁ mayi ।
bāndhaveṣu ca sarveṣu bhūteṣviva maheśvara: ॥ 2.106.31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३२ ॥
अथैतत् पृष्ठत: कृत्वा वनमेव भवानित: । गमिष्यति गमिष्यामि भवता सार्द्धमप्यहम् २.१०६.३२॥ ॥

athaitat pṛṣṭhata: kṛtvā vanameva bhavānita: ।
gamiṣyati gamiṣyāmi bhavatā sārddhamapyaham ॥ 2.106.32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३३ ॥
तथाहि रामो भरतेन ताम्यता प्रसाद्यमान: शिरसा महीपति: । चैव चक्रे गमनाय सत्त्ववान् मतिं पितुस्तद्वचने व्यवस्थित: २.१०६.३३॥ ॥

tathāhi rāmo bharatena tāmyatā prasādyamāna: śirasā mahīpati: ।
na caiva cakre gamanāya sattvavān matiṁ pitustadvacane vyavasthita: ॥ 2.106.33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३४ ॥
तदद्भुतं स्थैर्यमवेक्ष्य राघवे समं जनो हर्षमवाप दु:खित: । यात्ययोध्यामिति दु:खितो ऽभवत् स्थिरप्रतिज्ञत्वमवेक्ष्य हर्षित: २.१०६.३४॥ ॥

tadadbhutaṁ sthairyamavekṣya rāghave samaṁ jano harṣamavāpa du:khita: ।
na yātyayodhyāmiti du:khito 'bhavat sthirapratijñatvamavekṣya harṣita: ॥ 2.106.34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०६ · ३५ ॥
तमृत्विजो नैगमयूथवल्लभास्तदा विंसज्ञाश्रुकलाश्च मातर: । तथा ब्रुवाणं भरतं प्रतुष्टुवु: प्रणम्य रामं ययाचिरे सह २.१०६.३५ ॥ ॥

tamṛtvijo naigamayūthavallabhāstadā viṁsajñāśrukalāśca mātara: ।
tathā bruvāṇaṁ bharataṁ pratuṣṭuvu: praṇamya rāmaṁ ca yayācire saha ॥ 2.106.35 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.