वाल्मीकि रामायणम् · अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

अयोध्याकाण्डम्Ayodhyā Kāṇḍa

सर्गः १०२ · ४९ श्लोकाःSarga 102 · 49 ślokas
अशोधित पाठ · unverified — गीताप्रेस शोधन शेष
॥ २ · १०२ · १ ॥
तां श्रुत्वा करुणां वाचं पितुर्मरणसंहिताम् । राघवो भरतेनोक्तां बभूव गतचेतन: २.१०२.१॥ ॥

tāṁ śrutvā karuṇāṁ vācaṁ piturmaraṇasaṁhitām ।
rāghavo bharatenoktāṁ babhūva gatacetana: ॥ 2.102.1॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २ ॥
तं तु वज्रमिवोत्सृष्टमाहवे दानवारिणा । वाग्वज्रं भरतेनोक्तममनोज्ञं परन्तप: २.१०२.२॥ ॥

taṁ tu vajramivotsṛṣṭamāhave dānavāriṇā ।
vāgvajraṁ bharatenoktamamanojñaṁ parantapa: ॥ 2.102.2॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३ ॥
प्रगृह्य बाहू रामो वै पुष्पिताग्रो यथा द्रुम: । वने परशुना कृत्तस्तथा भुवि पपात २.१०२.३॥ ॥

pragṛhya bāhū rāmo vai puṣpitāgro yathā druma: ।
vane paraśunā kṛttastathā bhuvi papāta ha ॥ 2.102.3॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४ ॥
तथा निपतितं रामं जगत्यां जगतीपतिम् । कूलघातपरिश्रान्तं प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् २.१०२.४॥ ॥

tathā nipatitaṁ rāmaṁ jagatyāṁ jagatīpatim ।
kūlaghātapariśrāntaṁ prasuptamiva kuñjaram ॥ 2.102.4॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ५ ॥
भ्रातरस्ते महेष्वासं सर्वत: शोककर्शितम् । रुदन्त: सह वैदेह्या सिषिचु: सलिलेन वै २.१०२.५॥ ॥

bhrātaraste maheṣvāsaṁ sarvata: śokakarśitam ।
rudanta: saha vaidehyā siṣicu: salilena vai ॥ 2.102.5॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ६ ॥
तु संज्ञां पुनर्लब्ध्वा नेत्राभ्यामास्रमुत्सृजन् । उपाक्रामत काकुत्स्थ: कृपणं बहु भाषितुम् २.१०२.६॥ ॥

sa tu saṁjñāṁ punarlabdhvā netrābhyāmāsramutsṛjan ।
upākrāmata kākutstha: kṛpaṇaṁ bahu bhāṣitum ॥ 2.102.6॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ७ ॥
राम: स्वर्गतं श्रुत्वा पितरं पृथिवीपतिम् । उवाच भरतं वाक्यं धर्मात्मा धर्मसंहितम् २.१०२.७॥ ॥

sa rāma: svargataṁ śrutvā pitaraṁ pṛthivīpatim ।
uvāca bharataṁ vākyaṁ dharmātmā dharmasaṁhitam ॥ 2.102.7॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ८ ॥
किं करिष्याम्ययोध्यायां ताते दिष्टां गतिं गते । कस्तां राजवराद्धीनामयोध्यां पालयिष्यति २.१०२.८॥ ॥

kiṁ kariṣyāmyayodhyāyāṁ tāte diṣṭāṁ gatiṁ gate ।
kastāṁ rājavarāddhīnāmayodhyāṁ pālayiṣyati ॥ 2.102.8॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ९ ॥
किं नु तस्य मया कार्य्यं दुर्जातेन महात्मन: । यो मृतो मम शोकेन मया चापि संस्कृत: २.१०२.९॥ ॥

kiṁ nu tasya mayā kāryyaṁ durjātena mahātmana: ।
yo mṛto mama śokena mayā cāpi na saṁskṛta: ॥ 2.102.9॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १० ॥
अहो भरत सिद्धार्थो येन राजा त्वया ऽनघ । शत्रुघ्नेन सर्वेषु प्रेतकृत्येषु सत्कृत: २.१०२.१०॥ ॥

aho bharata siddhārtho yena rājā tvayā 'nagha ।
śatrughnena ca sarveṣu pretakṛtyeṣu satkṛta: ॥ 2.102.10॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ११ ॥
निष्प्रधानामनेकाग्रां नरेन्द्रेण विना कृताम् । निवृत्तवनवासोपि नायोध्यां गन्तुमुत्सहे २.१०२.११॥ ॥

niṣpradhānāmanekāgrāṁ narendreṇa vinā kṛtām ।
nivṛttavanavāsopi nāyodhyāṁ gantumutsahe ॥ 2.102.11॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १२ ॥
समाप्तवनवासं मामयोध्यायां परन्तप । को नु शासिष्यति पुनस्ताते लोकान्तरं गते २.१०२.१२॥ ॥

samāptavanavāsaṁ māmayodhyāyāṁ parantapa ।
ko nu śāsiṣyati punastāte lokāntaraṁ gate ॥ 2.102.12॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १३ ॥
पुरा प्रेक्ष्य सुवृत्तं मां पिता यान्याह सान्त्वयन् । वाक्यानि तानि श्रोष्यामि कुत: कर्णसुखान्यहम् २.१०२.१३॥ ॥

purā prekṣya suvṛttaṁ māṁ pitā yānyāha sāntvayan ।
vākyāni tāni śroṣyāmi kuta: karṇasukhānyaham ॥ 2.102.13॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १४ ॥
एवमुक्त्वा भरतं भार्यामभ्येत्य राघव: । उवाच शोकसन्तप्त: पूर्णचन्द्रनिभाननाम् २.१०२.१४॥ ॥

evamuktvā sa bharataṁ bhāryāmabhyetya rāghava: ।
uvāca śokasantapta: pūrṇacandranibhānanām ॥ 2.102.14॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १५ ॥
सीते मृतस्ते श्वशुर: पित्रा हीनो ऽसि लक्ष्मण । भरतो दु:खमाचष्टे स्वर्गतं पृथिवीपतिम् २.१०२.१५॥ ॥

sīte mṛtaste śvaśura: pitrā hīno 'si lakṣmaṇa ।
bharato du:khamācaṣṭe svargataṁ pṛthivīpatim ॥ 2.102.15॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १६ ॥
ततो बहुगुणं तेषां बाष्पं नेत्रेष्वजायत । तथा ब्रुवति काकुत्स्थे कुमाराणां यशस्विनाम् २.१०२.१६॥ ॥

tato bahuguṇaṁ teṣāṁ bāṣpaṁ netreṣvajāyata ।
tathā bruvati kākutsthe kumārāṇāṁ yaśasvinām ॥ 2.102.16॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १७ ॥
ततस्ते भ्रातर: सर्वे भृशमाश्वास्य राघवम् । अब्रुवन् जगतीभर्त्तु: क्रियतामुदकं पितु: २.१०२.१७॥ ॥

tataste bhrātara: sarve bhṛśamāśvāsya rāghavam ।
abruvan jagatībharttu: kriyatāmudakaṁ pitu: ॥ 2.102.17॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १८ ॥
सा सीता श्वशुरं श्रुत्वा स्वर्गलोकगतं नृपम् । नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यामशकन्नेक्षितुं पतिम् २.१०२.१८॥ ॥

sā sītā śvaśuraṁ śrutvā svargalokagataṁ nṛpam ।
netrābhyāmaśrupūrṇābhyāmaśakannekṣituṁ patim ॥ 2.102.18॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · १९ ॥
सान्त्वयित्वा तु तां रामो रुदन्तीं जनकात्मजाम् । उवाच लक्ष्मणं तत्र दु:खितो दु:खितं वच: २.१०२.१९॥ ॥

sāntvayitvā tu tāṁ rāmo rudantīṁ janakātmajām ।
uvāca lakṣmaṇaṁ tatra du:khito du:khitaṁ vaca: ॥ 2.102.19॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २० ॥
आनयेङ्गुदिपिण्याकं चीरमाहर चोत्तरम् । जलक्रियार्थं तातस्य गमिष्यामि महात्मन: २.१०२.२०॥ ॥

ānayeṅgudipiṇyākaṁ cīramāhara cottaram ।
jalakriyārthaṁ tātasya gamiṣyāmi mahātmana: ॥ 2.102.20॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २१ ॥
सीता पुरस्ताद्व्रजतुत्वमेनामभितो व्रज । अहं पश्चाद्गमिष्यामि गतिर्ह्येषा सुदारुणा २.१०२.२१॥ ॥

sītā purastādvrajatutvamenāmabhito vraja ।
ahaṁ paścādgamiṣyāmi gatirhyeṣā sudāruṇā ॥ 2.102.21॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २२ ॥
ततो नित्यानुगस्तेषां विदितात्मा महामति: । मृदुर्दान्तश्च शान्तश्च रामे दृढभक्तिमान् २.१०२.२२॥ ॥

tato nityānugasteṣāṁ viditātmā mahāmati: ।
mṛdurdāntaśca śāntaśca rāme ca dṛḍhabhaktimān ॥ 2.102.22॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २३ ॥
सुमन्त्रस्तैर्नृपसुतै: सार्द्धमाश्वास्य राघवम् । अवातारयदालम्ब्य नदीं मन्दाकिनीं शिवाम् २.१०२.२३॥ ॥

sumantrastairnṛpasutai: sārddhamāśvāsya rāghavam ।
avātārayadālambya nadīṁ mandākinīṁ śivām ॥ 2.102.23॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २४ ॥
ते सुतीर्थां तत: कृच्छ्रादुपागम्य यशस्विन: । नदीं मन्दाकिनीं रम्यां सदा पुष्पितकाननाम् २.१०२.२४॥ ॥

te sutīrthāṁ tata: kṛcchrādupāgamya yaśasvina: ।
nadīṁ mandākinīṁ ramyāṁ sadā puṣpitakānanām ॥ 2.102.24॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २५ ॥
शीघ्रस्रोतसमासाद्य तीर्थं शिवमकर्द्दमम् । सिषिचुस्तूदकं राज्ञे तत्रैतत्ते भवत्विति २.१०२.२५॥ ॥

śīghrasrotasamāsādya tīrthaṁ śivamakarddamam ।
siṣicustūdakaṁ rājñe tatraitatte bhavatviti ॥ 2.102.25॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २६ ॥
प्रगृह्य महीपालो जलपूरितमञ्जलिम् । दिशं याम्यामभिमुखो रुदन् वचनमब्रवीत् २.१०२.२६॥ ॥

pragṛhya ca mahīpālo jalapūritamañjalim ।
diśaṁ yāmyāmabhimukho rudan vacanamabravīt ॥ 2.102.26॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २७ ॥
एतत्ते राजशार्दूल विमलं तोयमक्षयम् । पितृलोकगतस्याद्य मद्दत्तमुपतिष्ठतु २.१०२.२७॥ ॥

etatte rājaśārdūla vimalaṁ toyamakṣayam ।
pitṛlokagatasyādya maddattamupatiṣṭhatu ॥ 2.102.27॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २८ ॥
ततो मन्दाकिनीतीरात् प्रत्युत्तीर्य्य राघव: । पितुश्चकार तेजस्वी निवापं भ्रातृभि: सह २.१०२.२८॥ ॥

tato mandākinītīrāt pratyuttīryya sa rāghava: ।
pituścakāra tejasvī nivāpaṁ bhrātṛbhi: saha ॥ 2.102.28॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · २९ ॥
ऐङ्गुदं बदरीमिश्रं पिण्याकं दर्भसंस्तरे । न्यस्य राम: सुदु:खार्त्तो रुदन् वचनमब्रवीत् २.१०२.२९॥ ॥

aiṅgudaṁ badarīmiśraṁ piṇyākaṁ darbhasaṁstare ।
nyasya rāma: sudu:khārtto rudan vacanamabravīt ॥ 2.102.29॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३० ॥
इदं भुङ्क्ष्व महाराज प्रीतो यदशना वयम् । यदन्न: पुरुषो भवति तदन्नास्तस्य देवता: २.१०२.३०॥ ॥

idaṁ bhuṅkṣva mahārāja prīto yadaśanā vayam ।
yadanna: puruṣo bhavati tadannāstasya devatā: ॥ 2.102.30॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३१ ॥
ततस्तेनैव मार्गेण प्रत्युत्तीर्य्य नदीतटात् । आरुरोह नरव्याघ्रो रम्यसानुं महीधरम् २.१०२.३१॥ ॥

tatastenaiva mārgeṇa pratyuttīryya nadītaṭāt ।
āruroha naravyāghro ramyasānuṁ mahīdharam ॥ 2.102.31॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३२ ॥
तत: पर्णकुटीद्वारमासाद्य जगतीपति: । परिजग्राह बाहुभ्यामुभौ भरतलक्ष्मणौ २.१०२.३२॥ ॥

tata: parṇakuṭīdvāramāsādya jagatīpati: ।
parijagrāha bāhubhyāmubhau bharatalakṣmaṇau ॥ 2.102.32॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३३ ॥
तेषां तु रुदतां शब्दात् प्रतिश्रुत्को ऽभवद्गिरौ । भ्रातऽणां सह वैदेह्या: सिंहानामिव नर्दताम् २.१०२.३३॥ ॥

teṣāṁ tu rudatāṁ śabdāt pratiśrutko 'bhavadgirau ।
bhrāta'ṇāṁ saha vaidehyā: siṁhānāmiva nardatām ॥ 2.102.33॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३४ ॥
महाबलानां रुदतां कुर्वतामुदकं पितु: । विज्ञाय तुमुलं शब्दं त्रस्ता भरतसैनिका: २.१०२.३४॥ ॥

mahābalānāṁ rudatāṁ kurvatāmudakaṁ pitu: ।
vijñāya tumulaṁ śabdaṁ trastā bharatasainikā: ॥ 2.102.34॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३५ ॥
अब्रुवंश्चापि रामेण भरत: सङ्गतो ध्रुवम् । तेषामेव महाञ्छब्द: शोचतां पितरं मृतम् २.१०२.३५॥ ॥

abruvaṁścāpi rāmeṇa bharata: saṅgato dhruvam ।
teṣāmeva mahāñchabda: śocatāṁ pitaraṁ mṛtam ॥ 2.102.35॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३६ ॥
अथ वासान् परित्यज्य तं सर्वे ऽभिमुखा: स्वनम् । अप्येकमनसो जग्मुर्यथास्थानं प्रधाविता: २.१०२.३६॥ ॥

atha vāsān parityajya taṁ sarve 'bhimukhā: svanam ।
apyekamanaso jagmuryathāsthānaṁ pradhāvitā: ॥ 2.102.36॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३७ ॥
हयैरन्ये गजैरन्ये रथैरन्ये स्वलङ्कृतै: । सुकुमारास्तथैवान्ये पद्भिरेव नरा ययु: २.१०२.३७॥ ॥

hayairanye gajairanye rathairanye svalaṅkṛtai: ।
sukumārāstathaivānye padbhireva narā yayu: ॥ 2.102.37॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३८ ॥
अचिरप्रोषितं रामं चिरविप्रोषितं यथा । द्रष्टुकामो जन: सर्वो जगाम सहसाश्रमम् २.१०२.३८॥ ॥

aciraproṣitaṁ rāmaṁ ciraviproṣitaṁ yathā ।
draṣṭukāmo jana: sarvo jagāma sahasāśramam ॥ 2.102.38॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ३९ ॥
भ्रातऽणां त्वरितास्तत्र द्रष्टुकामा: समागमम् । ययुर्बहुविधैर्यानै: खुरनेमिस्वनाकुलै: २.१०२.३९॥ ॥

bhrāta'ṇāṁ tvaritāstatra draṣṭukāmā: samāgamam ।
yayurbahuvidhairyānai: khuranemisvanākulai: ॥ 2.102.39॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४० ॥
सा भूमिर्बहुभिर्यानै: खुरनेमिसमाहता । मुमोच तुमुलं शब्दं द्यौरिवाभ्रसमागमे २.१०२.४०॥ ॥

sā bhūmirbahubhiryānai: khuranemisamāhatā ।
mumoca tumulaṁ śabdaṁ dyaurivābhrasamāgame ॥ 2.102.40॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४१ ॥
तेन वित्रासिता नागा: करेणुपरिवारिता: । आवासयन्तो गन्धेन जग्मुरन्यद्वनं तत: २.१०२.४१॥ ॥

tena vitrāsitā nāgā: kareṇuparivāritā: ।
āvāsayanto gandhena jagmuranyadvanaṁ tata: ॥ 2.102.41॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४२ ॥
वराहवृकसङ्घाश्च महिषा: सर्प्पवानरा: । व्याघ्रगोकर्णगवया: वित्रेसु: पृषतैः सह २.१०२.४२॥ ॥

varāhavṛkasaṅghāśca mahiṣā: sarppavānarā: ।
vyāghragokarṇagavayā: vitresu: pṛṣataiḥ saha ॥ 2.102.42॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४३ ॥
रथाङ्गसाह्वा नत्यूहा: हंसा: कारण्डवा: प्लवा: । तथा पुंस्कोकिला: क्रौञ्चा विसंज्ञा भेजिरे दिश: २.१०२.४३॥ ॥

rathāṅgasāhvā natyūhā: haṁsā: kāraṇḍavā: plavā: ।
tathā puṁskokilā: krauñcā visaṁjñā bhejire diśa: ॥ 2.102.43॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४४ ॥
तेन शब्देन वित्रस्तैराकाशं पक्षिभिर्वृतम् । मनुष्यैरावृता भूमिरुभयं प्रबभौ तदा २.१०२.४४॥ ॥

tena śabdena vitrastairākāśaṁ pakṣibhirvṛtam ।
manuṣyairāvṛtā bhūmirubhayaṁ prababhau tadā ॥ 2.102.44॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४५ ॥
ततस्तं पुरुषव्याघ्रं यशस्विनमरिन्दमम् । आसीनं स्थण्डिले रामं ददर्श सहसा जन: २.१०२.४५॥ ॥

tatastaṁ puruṣavyāghraṁ yaśasvinamarindamam ।
āsīnaṁ sthaṇḍile rāmaṁ dadarśa sahasā jana: ॥ 2.102.45॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४६ ॥
विगर्हमाण: कैकेयीं सहितो मन्थरामपि । अभिगम्य जनो रामं बाष्पपूर्णमुखो ऽभवत् २.१०२.४६॥ ॥

vigarhamāṇa: kaikeyīṁ sahito mantharāmapi ।
abhigamya jano rāmaṁ bāṣpapūrṇamukho 'bhavat ॥ 2.102.46॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४७ ॥
तान्नरान् बाष्पपूर्णाक्षान् समीक्ष्याथ सुदु:खितान् । पर्य्यष्वजत धर्मज्ञ: पितृवन्मातृवच्च स: २.१०२.४७॥ ॥

tānnarān bāṣpapūrṇākṣān samīkṣyātha sudu:khitān ।
paryyaṣvajata dharmajña: pitṛvanmātṛvacca sa: ॥ 2.102.47॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४८ ॥
तत्र कांच्चित् परिषस्वजे नरान्नराश्च केचित्तु तमभ्यवादयन् । चकार सर्वान् सवयस्य बान्धवान् यथार्हमासाद्य तदा नृपात्मज: २.१०२.४८॥ ॥

sa tatra kāṁccit pariṣasvaje narānnarāśca kecittu tamabhyavādayan ।
cakāra sarvān savayasya bāndhavān yathārhamāsādya tadā nṛpātmaja: ॥ 2.102.48॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.

॥ २ · १०२ · ४९ ॥
तत्र तेषां रुदतां महात्मनां भुवं खं चानुनिनादयन् स्वन: । गुहा गिरीणां दिशश्च सन्ततं मृदङ्गघोषप्रतिम: प्रशुश्रुवे २.१०२.४९ ॥ ॥

sa tatra teṣāṁ rudatāṁ mahātmanāṁ bhuvaṁ ca khaṁ cānuninādayan svana: ।
guhā girīṇāṁ ca diśaśca santataṁ mṛdaṅgaghoṣapratima: praśuśruve ॥ 2.102.49 ॥ ॥

हिन्दी अनुवाद शीघ्र जुड़ेगा।

English translation coming soon.